Przewodnik po materiałach
Masa polimerowa - kompletny przewodnik dla poczatkujacych (Fimo, Sculpey, Cernit)
W skrocie: Masa polimerowa to plastyczna glina, ktora utwardza sie po wypaleniu w domowym piekarniku (110-130 stopni przez 15-30 minut). Najpopularniejsze marki: Fimo (Staedtler), Sculpey, Cernit. Stosujesz do bizuterii, miniatur, rzezb, dekoracji. Nie wymaga pieca ceramicznego ani specjalnego sprzetu. Przewodnik obejmuje rodzaje mas, narzedzia, krok-po-kroku, najczestsze bledy oraz rozne style projektow.
Masa polimerowa (polymer clay) to jeden z najlepszych materialow DIY ostatnich 30 lat. Plastyczna jak plastelina, utwardzajaca sie jak ceramika, dostepna w ponad 100 kolorach. Pozwala tworzyc bizuterie, miniaturyzowane jedzenie, dekoracje swiateczne, biurkowe organizery, magnesy, breloki, charmsy - praktycznie wszystko, co miesci sie w piekarniku.
W tym przewodniku znajdziesz wszystko, co poczatkujacy powinien wiedziec - od wyboru marki, przez narzedzia, az do uruchamiania pierwszego projektu w jeden weekend.
Co to jest masa polimerowa?
Masa polimerowa to mieszanka polichlorku winylu (PVC), plastyfikatorow i pigmentow. W stanie surowym ma konsystencje twardej gliny (po ugnieceniu staje sie miekka i plastyczna). Po wypaleniu w piekarniku w temperaturze 110-130 stopni (zalezy od marki) czÄ…steczki PVC laczÄ… sie i tworza twardy, lekki, trwaly material.
W odroznieniu od gliny ceramicznej nie wymaga pieca specjalnego (kosztujacego od kilku tysiecy zlotych) - wystarczy domowy piekarnik gazowy lub elektryczny. To dlatego masa polimerowa staje sie tak popularna w warsztatach domowych i u poczatkujacych craftersow.
Najlepsze marki mas polimerowych
- Fimo (Staedtler, Niemcy) - klasyk. Linie Soft (latwiejsza do ugnietania), Professional (twardsza, dla zaawansowanych), Effect (z brokattem, perlowe, fluo). Cena: 8-12 zl za blok 56 g.
- Sculpey (USA) - amerykanski standard. Sculpey III (najbardziej miekka), Premo (proferencja artystow), Soufflé (lekka, jak pianka). Cena: 10-15 zl za blok 56 g.
- Cernit (Niemcy) - bardziej polprzezroczysta, daje "porcelanowy" wyglad. Idealna do bizuterii imitujacej kamien lub mlecz. Cena: 12-18 zl za blok.
- Kato Polyclay - bardzo twarda po wypaleniu, dla zaawansowanych projektow z ostrymi krawedziami.
Polecamy zaczynac od Fimo Soft lub Sculpey III - sa najbardziej wybaczajace bledom. Wszystkie marki znajdziesz w naszej kolekcji mas polimerowych.
Co potrzebujesz - lista zakupowa
Minimum (do 100 zl)
- 2-3 bloki masy polimerowej w roznych kolorach (np. bialy, czarny, ulubiony kolor)
- Walek do rozwalkowania (moze byc kuchenny, ale dedyk plastikowy jest lepszy - polecamy z naszej kolekcji narzedzi rzezbiarskich)
- Noz lub zylkowy odcinacz
- Foliowa mata robocza (zabezpiecza powierzchnie)
- Wykaalaczki i igly do detali
Rozszerzony zestaw
- Maszynka do walkowania (clay extruder/pasta machine) - rewolucja w gladkosci
- Foremki / wykrojniki (kuchenne ciasteczkowe sprawdza sie idealnie)
- Akrylowe lakiery do wykonczenia
- Pigmenty mika do efektu metalicznego
- Druciki, lancuszki, breloczki do bizuterii
Pierwszy projekt - kwiat z fimo krok po kroku
- Ugniec mase w rekach przez 2-3 minuty az stanie sie miekka i plastyczna. Zimna masa rozsadzajaca sie jest niedostatecznie ugnieciona.
- Rozwalkuj cienki placek (3-4 mm grubosci) i wytnij 5-6 platow w kszt kropli (foremka lub recznie).
- Zlozyc platki w kwiat stykajac kropelkowate konce w centrum. Pierwsza warstwa 5 platow, druga warstwa o 3-4 platy mniejszych nad nimi.
- Dodaj centrum - kulka z innego koloru, lekko spaszczona.
- Wloz do piekarnika rozgrzanego do temperatury wskazanej na opakowaniu (zwykle 110-130 stopni) na 15-30 minut. Polozenie na blasze z papierem do pieczenia.
- Wyjmuj z piekarnika i pozostaw do calkowitego ostygniecia (15-20 minut). Goraca masa jest miekka - dotkniecie zostawi slady.
- (opcjonalnie) Pokryj akrylowym lakierem dla efektu glossy.
Najczestsze bledy poczatkujacych
- Za nisko / za wysoko temperatura piekarnika. Zbyt nisko - masa nie utwardza sie i zostaje miekka. Zbyt wysoko - palona, kruchnie, brazowieje. Kup termometr do piekarnika (15-25 zl), bo wskazania na pokretle zwykle nie sa dokladne.
- Brudna powierzchnia. Masa polimerowa lapie kazdy pylek, wlos, okruch. Pracuj na czystej macie, myj rece miedzy kolorami.
- Mieszanie kolorow bez planu. Polaczenie 5 kolorow daje zwykle bure szarosci. Trzymaj sie palety 2-3 kolorow plus jeden akcentowy.
- Nieugnieciona masa. Surowa, zimna masa pekt sie po wypaleniu. Ugniataj kazdy fragment minimalnie 1-2 minuty.
- Brak utwardzania surowych elementow przed laczeniem. Jezeli laczysz dwa surowe elementy, predzej czy pozniej oderwa sie wzajemnie. Wypal czesci osobno, polacz klejem epoksydowym lub silikonowym do bizuterii.
Najczesciej zadawane pytania
W jakiej temperaturze sie wypala mase polimerowa?
Najczesciej 110-130 stopni Celsjusza przez 15-30 minut. Dokladna temperatura zalezy od marki: Fimo - 110, Sculpey III - 130, Cernit - 130, Premo - 130. Sprawdz zawsze opakowanie. Termometr piekarnikowy to inwestycja, ktora opanowuje ten material - bez niego co czwarty projekt sie nie udaje.
Czy masa polimerowa jest bezpieczna w domowym piekarniku?
Tak, pod warunkiem przestrzegania temperatury. Spalona masa wydziela toksyczne opary (PVC). Jezeli pomylisz sie z temperatura i masa zacznie czernieć - otworz okno i wyjdz z pomieszczenia. Dlatego nigdy nie zostawiaj piekarnika bez kontroli przy wypalaniu masy.
Czy masa polimerowa nadaje sie do kontaktu z zywnoscia?
Nie. Nigdy nie uzywaj naczyn z masy polimerowej do jedzenia ani picia. Talerze, lyzeczki, kubki z fimo to wylacznie elementy dekoracyjne. Pigmenty i plastyfikatory moga migrować do zywnosci. Masa nadaje sie idealnie do bizuterii, ozdob, dekoracji wnetrz.
Ile czasu mozna trzymac mase polimerowa po otwarciu?
Masa nie wysycha jak plastelina - mozesz trzymac otwarty blok latami, jezeli przechowujesz w temperaturze pokojowej z dala od slonca. Najlepiej w folii alimentarnej lub plastikowym pudelku. Wysoka temperatura (radiator, kaloryfer) moze ja utwardzic czesciowo.
Jak laczyc gotowe (wypalone) elementy?
Klejem cyjanoakrylowym (Super Glue) - blyskawiczny, mocny, ale plastikowy lacznik. Lepsza opcja to klej epoksydowy 2-skladnikowy - trwalszy, lepiej znosi obciazenia. Do bizuterii polecamy specjalistyczne kleje dwuskladnikowe (np. Araldite, E6000).
Czytaj dalej z naszego bloga
- Co oznaczaja oznaczenia na tubach farb
- Efekty impasto - trojwymiarowe malowanie
- Asamblaz vs kolaz - poznaj roznice
- Najlepsze polaczenia kolorow
Czas na pierwszy projekt z fimo
Wybierz 3 kolory, walek, foliowa mate - i juz mozesz zaczac.
Ready to create?