Przewodnik po materiałach

Częstym tematem wśród profesjonalnych malarzy i hobbystów jest szkodliwość farb olejnych. Jednym przeszkadza ostry zapach, który jest bardzo wyczuwalny w pracowniach, gdzie maluje się farbami olejnymi, innym nie podoba się idea pracy z toksycznymi materiałami w ogóle. Wiele osób zastanawia się nad bezpieczeństwem malowania w ciąży, w obecności dzieci czy zwierząt domowych., a niektórzy po prostu starają się żyć zdrowo. Czy więc farby olejne to rzeczywiście coś, czego należy unikać?

Zapach farb olejnych

Kiedy ludzie mówią o zapachu farb olejnych, tak naprawdę mówią o zapachu terpentyny, która jest używana do rozcieńczania farby lub mycia pędzli. Sama farba olejna nie pachnie niczym, może poczujesz jedynie delikatny zapach oleju. Nie jest ona niebezpieczna, dopóki jej nie jesz, choć w przypadku większości z nich nie byłoby strasznie nawet, gdybyś je zjadł (co oczywiście nie jest zalecane).

Składa się z oleju i pigmentów, a prawie wszystkie z nich są bezpieczne; ostrożność należy zachować (w sensie, aby ich nie wdychać i nie spożywać z jedzeniem) jedynie w przypadku bieli ołowiowej, kadmu i kobaltu. Zatem, dopóki po malowaniu dokładnie myjesz ręce, nie masz powodów do obaw.

Czy opary terpentyny są szkodliwe?

Jedyne ryzyko związane z toksycznymi substancjami tkwi w rozpuszczalnikach i mediach używanych z farbami olejnymi. Zatem opary terpentyny są szkodliwe dla zdrowia. Ponieważ prawie nie da się bez nich obejść, musisz znaleźć sposób na mądre korzystanie z takich płynów — trzymaj butelki zamknięte, a okna otwarte.

Niektórzy artyści używają ich codziennie bez zauważalnych szkodliwych skutków, ale zawsze słuchaj swojego organizmu, ponieważ może się zdarzyć, że terpentyna danego producenta ci nie służy, a inne możesz stosować bez problemu. Jeśli zauważysz jakiekolwiek zmiany, takie jak zawroty głowy lub nudności podczas malowania lub po nim, butelkę terpentyny lub innego rozpuszczalnika, którego używałeś, odłóż lub podaruj komuś, komu się przyda, ponieważ tobie zdecydowanie nie służy.

Jeśli chcesz całkowicie uniknąć szkodliwych oparów, możesz wybierać media bezrozpuszczalnikowe lub po prostu wybierać farby olejne, które same w sobie są rzadsze i często nie wymagają rozcieńczania. Takie są na przykład farby Rembrandt.

Unikaj również niepotrzebnego narażania się na szkodliwe substancje, myjąc pędzle na zewnątrz, na świeżym powietrzu, a podczas malowania możesz je tylko wycierać w szmatkę lub ręcznik papierowy, dzięki czemu nie będziesz musiał trzymać na stole otwartego słoiczka z terpentyną. Więcej o samym rozpuszczalniku przeczytasz w artykule Wieczny dylemat: terpentyna czy olej lniany.

Toksyczność werniksów

Obraz należy również werniksować, jak radzą konserwatorzy. Jednak większość werniksów zawiera rozpuszczalniki, co oznacza, że ich opary są szkodliwe, więc jeśli chcesz werniksować swój obraz, zawsze rób to na zewnątrz lub przynajmniej przy otwartych oknach, a następnie dobrze przewietrz pomieszczenie.

Warto poświęcić chwilę na wybór odpowiednich produktów i wybieraj werniksy o niskim stopniu toksycznych oparów i zapachu. W ostateczności możesz zdecydować się na niewerniksowanie swoich obrazów; niektórzy malarze unikają tego kroku, ponieważ po prostu nie podoba im się wygląd werniksowanego obrazu. Czy werniksowanie jest w ogóle konieczne, rozważamy w artykule Czy werniksowanie obrazów jest konieczne.

Wodorozcieńczalne farby olejne i ich zalety

Kiedy nie chcesz rezygnować z farb olejnych, a zapach terpentyny i wszystko, co niezdrowe z nim związane, ci przeszkadza, być może wodorozcieńczalne farby olejne, takie jak te z serii Cobra marki Royal Talens, są dobrym rozwiązaniem dla ciebie. Kiedy ich używasz, pędzle czyścisz tylko wodą, a do rozcieńczania farby i uzyskiwania innych efektów istnieją specjalnie stworzone media, które również nie zawierają rozpuszczalników, a obraz werniksujesz werniksami z tej samej serii.

Wielu malarzy chętnie sięga po te farby, doceniając ich praktyczne zalety. Jeśli chcesz dowiedzieć się znacznie więcej o właściwościach i pigmentach tego typu farb, zajrzyj do artykułu Farby olejne: właściwości i podstawowe pigmenty.

Podsumowując, bardzo łatwo jest pracować, unikając wszystkich toksycznych substancji, więc nie powinny one być powodem, dla którego uciekasz od farb olejnych. Istnieją dwie podstawowe zasady: pierwsza to nie zapomnieć o zakręceniu butelki, gdy używasz terpentyny lub innych rozcieńczalników, a druga to używanie ich z umiarem i regularne wietrzenie pomieszczenia, w którym malujesz. Jak widzisz, istnieją również sposoby na uniknięcie jakiegokolwiek kontaktu z nimi. Eksperymentuj – wymiana doświadczeń z innymi malarzami z pewnością pomoże Ci znaleźć własny, bezpieczny sposób pracy., który pozwoli ci malować farbami olejnymi i czerpać z tego maksymalną przyjemność.

Czytaj dalej na naszym blogu

• Farby olejne: właściwości i podstawowe pigmenty
• Wieczny dylemat: terpentyna czy olej lniany
• Czy werniksowanie obrazów jest konieczne
• Co oznaczają oznaczenia na tubkach farb malarskich