Świat sztuki i inspiracja

Nawet 500 lat po śmierci wielcy mistrzowie renesansu potrafią nas zaskoczyć. Dzieła, które przez wieki pozostawały niezauważone w cieniu słynnych fresków, wciąż czekają na swoje odkrycie. Najnowszym przypadkiem są 2 obrazy wykonane techniką olejną, które odkryto w Muzeach Watykańskich kilka dni temu. Obrazy te przez cały czas były na wyciągnięcie ręki, jednak dopiero teraz zwrócono na nie należytą uwagę. Co więcej, niemiecki historyk sztuki Arnold Nesselrath ocenia ich jakość jako wyższą od pozostałych malowideł w tej samej sali.

W Muzeach Watykańskich w marcu 2015 roku rozpoczęły się prace konserwatorskie, które miały zakończyć się jeszcze w tym samym roku. Między innymi prace prowadzone są w Sali Konstantyna, gdzie odnaleziono dwa nowe dzieła. Sala Konstantyna zawdzięcza swoją nazwę tematowi, który zdobi jej ściany. Wielki mistrz nie zdążył ukończyć samych ścian, ponieważ przeszkodziła mu w tym przedwczesna śmierć. Jego uczniowie dokończyli malowidła według jego szkiców, przedstawiając sceny z życia cesarza Konstantyna Wielkiego. Jednak dwa odnalezione dzieła wskazują na to, że Rafaelowi udało się jednak coś ukończyć.

Konserwator Fabio Piacentini potwierdził, że jest już całkowicie pewne, iż dwie alegoryczne postacie na ścianie są dziełem samego Rafaela. Jedna postać przedstawia Przyjaźń, a druga Sprawiedliwość. Piacentini mówi, że obrazy wykonano techniką olejną na ścianie, bardzo niezwykłą i specyficzną. Konserwatorzy rozpoczęli oczyszczanie i zauważyli precyzję pociągnięć typową dla mistrza. Szczególnie na sukni jednej z alegorycznych postaci widać wspaniałe pociągnięcia pędzlem oraz cieniowanie od zieleni do błękitu. Rafael stosował specjalną technikę „na gorąco” – nakładał grubą warstwę naturalnej żywicy, gdy była ciepła, a po wyschnięciu zachowywała się ona jak płótno.

Rafael był artystą, który lubił eksperymentować i próbować nowych technik. Wiadomo, jak mówi Arnold Nesselrath, że chciał wykonać całą Salę Konstantyna w wyżej wymienionej technice, ale niestety nie żył wystarczająco długo, by wykonać więcej niż te dwa obrazy. Reszta została wykonana w sposób tradycyjny.

Rafael Santi da Urbino, obok Michała Anioła i Leonarda da Vinci, stanowi filar renesansowego malarstwa. Był niezwykle produktywny i pozostawił po sobie ogromną liczbę dzieł, mimo śmierci w wieku 37 lat. Większość jego prac można znaleźć właśnie w Pałacu Watykańskim, a jego tamtejsze dzieła stanowią centralną i najważniejszą część jego dorobku.

Sala Konstantyna jest jednym z pomieszczeń, do których dekoracji papież Juliusz II zatrudnił wówczas młodego Rafaela. Pokoje te miały być papieskimi salami przyjęć, a niezwykłe prace na ich ścianach mają wartość porównywalną z dziełami Michała Anioła w Kaplicy Sykstyńskiej, która znajduje się niedaleko. Przypuszcza się, że papież chciał, aby prace młodego artysty przyćmiły te zamówione przez poprzedniego papieża, Aleksandra VI. Co ciekawe, zarówno papież, jak i mistrz zmarli, zanim przyszła kolej na malowanie Sali Konstantyna. Na jej ścianach przedstawiono triumf chrześcijaństwa nad pogaństwem, ale sama sala jest mniej popularna od pozostałych z prostego powodu – wiadomo, że pracowali nad nią uczniowie, a nie mistrz. Dzięki temu nowemu odkryciu może się to zmienić.