Techniki malarskie
Jak malować farbami akrylowymi? Zalety, wskazówki i porady dla początkujących oraz zaawansowanych. Ready to create?
TL;DR: Farby akrylowe to najlepszy wybór dla początkujących - szybko schną, rozcieńczają się wodą i są wodoodporne po wyschnięciu. W tym poradniku znajdziesz 5 głownych zalet oraz 14 sprawdzonych wskazówek: jak warstwować, mieszać kolory, tworzyć teksturę i zabezpieczyć gotćwe dzieło.
Podstawowa paleta 6 kolorów dla początkującego
Zamiast kupować 24-kolorowy zestaw od razu, zacznij od 6 podstawowych kolorów, z których zmieszasz wszystko inne. To tzw. paleta ograniczona - styl pracy starych mistrzów (od Velazqueza po wspólczesnych portretystów):
- Biel tytanowa (Titanium White) - głowna biel kryjąca
- Czerń marsowa (Mars Black) lub czerń kostna (Ivory Black) - głowna czerń
- Żołcień kadmowy (Cadmium Yellow) lub Hansa Yellow - jasne żołte
- Czerwień kadmowa (Cadmium Red) - ciepła czerwień
- Błekit phthalo (Phthalo Blue) lub Ultramaryna - intensywny niebieski
- Umbra palona (Burnt Umber) - ciemny brąz, do mieszania ciemnych tonów
Te 6 tub wystarczy na wszystkie pierwsze obrazy. Z bieli + żołcienia + czerwieni stworzysz pomarańcz, błekitu + żołcienia zielen, umbra + błekitu - kolory cienia.
Farby akrylowe są niezwykle popularne wśród artystów na różnych poziomach zaawansowania, ponieważ oferują mnóstwo korzyści. Do 5 głównych zalet należą:
1. Szybkie schnięcie: farby akrylowe są szybkoschnące, co pozwala artystom pracować z wieloma warstwami w krótkim czasie. Ta właściwość jednocześnie zmniejsza ryzyko rozmazania lub niepożądanego zmieszania kolorów.
2. Rozcieńczalność wodą: w przeciwieństwie do farb olejnych, które wymagają specjalnych rozpuszczalników, farby akrylowe są rozcieńczalne wodą. To upraszcza czyszczenie i konserwację narzędzi.
3. Trwałość i odporność: są znane ze swojej odporności na światło, wilgoć i temperaturę. Stworzone dzieła są po wyschnięciu wodoodporne, a kolory zachowują tę samą intensywność przez długi czas.
4. Elastyczność: mogą być nakładane na różne powierzchnie, takie jak płótno, papier, drewno, szkło, ceramika czy tkaniny. Farby są również kompatybilne z różnymi technikami, takimi jak impasto, plaster art czy malowanie szpachelką.
5. Szeroka gama kolorów: obecnie są dostępne w ogromnej liczbie odcieni, co daje artystom nieograniczone możliwości twórcze. Ponadto farby łatwo się mieszają, dzięki czemu można szybko uzyskać nowe odcienie w zależności od potrzeb.
Top 14 wskazówek, które ułatwią Ci pracę z farbami akrylowymi
1. Przygotowanie podłoża: aby uzyskać optymalną przyczepność i trwałość farb, używaj odpowiednich gruntów, takich jak primer, gesso czy szeps. Jeśli chcesz zaoszczędzić czas, kup gotowe zagruntowane podobrazia.
2. Utrzymuj farby w wilgoci: przed użyciem farby akrylowej zwilż pędzel, aby farba lepiej się rozprowadzała. Farby akrylowe szybko schną, dlatego ważne jest, aby podczas pracy pozostawały wilgotne. Pamiętaj, aby po zakończeniu pracy dobrze zamknąć farby i wyczyścić wszystkie użyte narzędzia (pędzle, szpachelki, szablony).
3. Warstwowanie farb: farby akrylowe charakteryzują się szybkim schnięciem, co pozwala na łatwe nakładanie warstw. Zacznij od cieńszych warstw i stopniowo dodawaj kolejne, aż do uzyskania pożądanego efektu. Bardzo popularne i efektowne są grubsze warstwy akrylu, które tworzą na obrazie lubiany efekt 3D. Ten efekt osiągniesz na przykład używając szpachelek czy oraz noży malarskie.
4. Pracuj od ciemnych do jasnych odcieni: przy nakładaniu farb dobrze jest zacząć od ciemniejszych odcieni i stopniowo dodawać jaśniejsze kolory. Pozwoli Ci to na budowanie głębi i kontrastu w obrazie.
5. Używaj zarówno syntetycznych, jak i naturalnych pędzli: jeśli chcesz stworzyć gładki obraz farbą akrylową, polecamy używanie delikatniejszego włosia syntetycznego, które łatwiej się myje i jest tańsze w porównaniu z włosiem naturalnym. Jeśli jednak marzysz o bardziej surowym, strukturalnym malarstwie, warto sięgnąć po twarde pędzle z włosia naturalnego.
6. Używaj retarderów: jeśli chcesz spowolnić schnięcie farb akrylowych, możesz dodać do farby retarder akrylowy. Pomaga on wydłużyć czas pracy i poprawia mieszanie kolorów na płótnie.
7. Mieszanie kolorów: farby akrylowe mieszają się bardzo dobrze, co pozwala na tworzenie nowych odcieni i przejść. Do mieszania farb używaj noża malarskiego lub szpachelki, aby uzyskać równomierne i precyzyjne połączenie. Za pomocą pigmentu i medium akrylowego możesz również stworzyć własną farbę akrylową od podstaw.

8. Twórz teksturę: z farbami akrylowymi możesz tworzyć teksturę za pomocą specjalnych mediów, takich jak pasty strukturalne. Możesz również eksperymentować z różnymi pędzlami, szpachelkami lub nakładać farbę bezpośrednio z tuby. Wielu artystów pokochało trend plaster art, który jest odpowiedni nawet dla początkujących. Wystarczy na przykład pasta strukturalna ARTMIE 3D oraz szpachelka i obraz szybko powstanie.
9. Twórz nowe odcienie: farby akrylowe są dostępne w szerokim asortymencie, często znajdziesz w nim również nietradycyjne odcienie. Na przykład brokatowe, metaliczne, neonowe czy fluorescencyjne. Jeśli jednak nie masz pod ręką pożądanego odcienia, możesz go wymieszać według własnego gustu. Farby akrylowe bardzo łatwo się ze sobą łączą.
10. Dodawaj biel dla uzyskania odpowiedniego tonu: czy zauważyłeś kiedyś, że farba akrylowa używana prosto z tuby wygląda na płótnie płasko i surowo? Jeśli chcesz zmiękczyć kolorystykę obrazu i ujednolicić barwy, dodaj do każdego odcienia odrobinę bieli lub umbry (ciemny kolor, mieszanka czerni i ciemnego brązu), w zależności od tego, czy chcesz nadać obrazowi jaśniejszy czy ciemniejszy ton. Ta drobna zmiana może dodać Twojej pracy znacznie więcej głębi.
11. Ciemnienie po wyschnięciu: akryl po wyschnięciu ciemnieje. Nie dzieje się to w sposób dramatyczny, ale może wpłynąć na efekt końcowy. Zadbaj więc o to, aby nakładane kolory były o odcień jaśniejsze od tych, które chcesz ostatecznie uzyskać.

12. Konsystencja i transparentność: grubość warstwy i krycie zależą od ilości dodanej wody. Jeśli chcesz uzyskać grubą, kryjącą warstwę, nie dodawaj wody. Jeśli jednak chcesz osiągnąć cieńszy, niemal akwarelowy efekt, dodaj więcej wody lub medium akrylowego. Jeśli szukasz innej konsystencji akrylu, dostępne są również atramenty akrylowe czy markery akrylowe
13. Zabezpiecz obraz: mimo że farby akrylowe są dość trwałe, ich żywotność i odporność na światło możesz zwiększyć za pomocą werniksu końcowego. To od Ciebie zależy, czy wybierzesz werniks w płynie, czy werniks w sprayu. Za pomocą werniksu końcowego możesz również zmienić efekt wykończenia obrazu – w ofercie znajdziesz lakiery z efektem błyszczącym, matowym lub tzw. lakier spękający.
14. Przechowywanie obrazów: podczas przechowywania obrazów, które stykają się ze sobą, należy przełożyć je papierem lub arkuszem tektury, ponieważ farba akrylowa ma tendencję do sklejania się.
Mamy nadzieję, że ten artykuł Cię zainteresował, zainspirował lub pomógł w Twojej dalszej twórczości. Życzymy mnóstwo radości przy tworzeniu dzieł akrylowych. Ready to create?
Zespół Artmie
7 najczęstszych błędów początkujących z farbami akrylowymi
- Za dużo wody w farbie - rozwadnia pigment, traci krycie. Używaj medium akrylowego zamiast wody dla rozcieńczania bez utraty intensywności.
- Brak gruntowania płótna - farba się wsiąka. Zawsze nakladaj 1-2 warstwy gesso (chyba że płótno jest już zagruntowane fabrycznie).
- Praca od jasnych do ciemnych - akryl wymaga ODWROTNIE: od ciemnych do jasnych, bo akryl po wyschnięciu jest nieprzezroczysty.
- Pozostawianie farby na pędzlu - akryl zaschnie w włosiu w 15 minut i pełna rujnacja pędzla. Opłukuj wodą KAŻDE 5 minut.
- Zbyt cienka pierwsza warstwa - przezroczysta i widać płótno. Pierwsza warstwa powinna być gęsta, kryjąca, jak na palecie.
- Mieszanie kolorów bezpośrednio na płótnie - powstają "błotniste" muły kolorów. Zawsze mieszaj na palecie.
- Brak werniksu końcowego - obraz po latach traci kolory od UV. Werniks końcowy przedłuża żywotnośc obrazu 2-3x.
Najczesciej zadawane pytania
Czym sa farby akrylowe i jak dzialaja?
Farby akrylowe to mieszanka pigmentu zawieszonego w wodnej emulsji polimeru akrylowego (PVA). Schna szybko (15-30 min powierzchniowo), staja sie wodoodporne po wyschnieciu, daja matowy lub satynowy wyglad. Wynalezione w latach 50. XX wieku, dzis najpopularniejsze farby artystyczne.
Jak zaczac malowac akrylem - co kupic na start?
Zestaw 80-150 zl: 6 farb akrylowych 75 ml (Royal Talens Amsterdam lub Kreul Solo Goya) - zoltyKadm Light, Czerwony Kadm Medium, Ultramaryna, Phthalo Green, Burnt Sienna, Yellow Ochre + Titanium White 200 ml + Ivory Black 75 ml + 3 syntetyczne pedzle (plaski 12 mm, okragly nr 6, okragly nr 2) + plotno 30x30 cm + paleta.
Jak rozcienczyc farbe akrylowa?
Woda jest standardem. Stosunek: 1) 70% farba + 30% woda = standardowa konsystencja do malowania, 2) 50/50 = cienka warstwa (underpainting, glazing), 3) 30% farba + 70% woda = przezroczysta "akwarelowa" warstwa. Lepiej uzyc Liquitex Flow Aid (1 kropla / 1 lyzeczka wody) zamiast samej wody - utrzymuje pigment lepiej.
Ile schnie farba akrylowa?
Cienka warstwa (1-2 mm): 10-15 min powierzchniowo, 30 min pelne. Sredna (jak standardowe malowanie): 30 min powierzchnia, 1h pelne. Gruba impasto (5+ mm): 1-2h powierzchnia, 24h wnetrze. Pelne utwardzenie (mozesz werniksowac): 24-48h. Roznice marek: drogi akryl Schmincke schnie wolniej (wiecej spoiwa), tani szybciej.
Czy farba akrylowa zmywa sie wodÄ… po wyschnieciu?
Nie. Mokra farba akrylowa zmywa sie woda. Wyschnieta (24h) jest wodoodporna - mozesz ja umyc, malowac na niej dalej, zalewac woda. To zaleta vs akwareli, ktora zawsze reaguje na woda. Wyjatek: bardzo gorzca woda + szorowanie moze obluzwic akryl po latach na powierzchniach nie-chlonnych (szklo, plastik).
Jak mieszac akrylowy kolor cielisty (skin tone)?
Baza: Titanium White + krople Yellow Ochre + krople Cadmium Red Light. Proporcja okolo 80% biel / 15% ochra / 5% czerwony. Modyfikuj wedlug typu skory: blada (wiecej rozowego), olivkowa (dodaj Yellow Ochre), ciemna (dodaj Burnt Umber + zostawi mniej bieli). Sprawdz nasz pelen poradnik o mieszaniu kolorow akrylem.
Czy moge malowac akrylem na drewnie bez gruntu?
Mozesz, ale niewskazane. Surowe drewno wsysa akryl, kolory wygladaja brudne, faktura drewna domiunje. Lepiej: 1) Gesso (akrylowy grunt) - 2 cienkie warstwy z 30 min odstepem, 2) Bialy akryl rozcienczony 50% woda jako podloze, 3) Specjalny grunt do drewna. Po gruncie - akryl daje normalne czyste kolory.
Czy akryl jest bezpieczny dla zdrowia i dzieci?
Tak, wspolczesne akryle (Royal Talens, Schmincke, Kreul, Liquitex) sa nietoksyczne i oznaczone CE/AP. Bezpieczne dla dzieci od 3-4 lat z nadzorem (uwaga: plamia ubranie permanentnie!). Niektore pigmenty kadmowe (Cadmium Red, Cadmium Yellow) sa lekko toksyczne w surowej formie - nie tarcaj farby do ust, nie wdychac sprayu, dobrze wietrz pomieszczenie.
Jak utrwalic gotowy obraz akrylowy?
Werniks akrylowy (matowy, satynowy lub bly szczacy) po 24-48h schniecia obrazu. Spray (Krylon UV Resistant, Schmincke Akademie Varnish) jest latwiejszy niz pedzlem dla poczatkujacych. 2-3 cienkie warstwy z 30 min odstepem. Werniks chroni przed kurzem, UV (slońce), wilgocia. Bez werniksu: obraz ciemnieje i zoltszeje w 5-10 lat.
Co namalować farbami akrylowymi jako początkujący? 5 pomysłów
- Abstrakcyjny pejzaż - gładź kolorów nieba i łąki, bez precyzji. Wybacza błędy. Sprawdź nasz poradnik jak namalować krajobraz.
- Kwiaty (abstrakcyjne) - duże płatki naciskane szpachelką lub pędzlem. Tutorial: malowanie kwiatów.
- Plaster art / impasto - grube faktury z pastą strukturalną. Zobacz 11 praktycznych porad.
- Pouring abstrakcyjny - lej farbę bezpośrednio na płótno. Efekt zaskakujący. Przewodnik po pouring art.
- Malowanie po numerach - dla totalnego startu, bez konieczności umiejętności rysunku. Sprawdź nasze zestawy.
Powiązane poradniki
- Wypróbuj technikę malowania szpachelką - jak tworzyć teksturę i plaster art
- Twój przewodnik po technice Pouring Art - efektowne abstrakcje akrylem
- Mieszanie kolorów - praktyczny przewodnik
- Jak wybrać odpowiedni rozmiar pędzla
- Porównanie płócien malarskich
- Efekty impasto - poradnik