Techniki malarskie
Jeśli chcesz naciągnąć płótno na ramę - co musisz wiedzieć
TL;DR: Naciaganie plotna na ramie krok po kroku: (1) Zmierz plotno + dodaj 5-7 cm naddatku na kazdy bok dla zawiniecia; (2) Polóż plotno PRZODEM W DOL na czystej powierzchni; (3) Umiesc rame na plotnie; (4) Naciagnij plotno klamrami od srodka kazdego boku (jeden po drugim po przeciwleglej stronie); (5) Naroznikiem skladaj jak prezent (japanski sposob); (6) Wbij zszywki/gwozdziki. Czas: 30-60 minut. Narzedzia: zszywacz, kleszcze do plotna, klin naciagajacy.
Choć znacznie łatwiej jest kupić gotowe podobrazie malarskie naciągnięte na krosno, wciąż istnieją artyści, którzy przygotowują podobrazia samodzielnie. Na przykład ci, którzy potrzebują nietypowych wymiarów, lub których technika malarska nie współgra z uniwersalnym gruntem, albo też szukają płótna o konkretnej grubości i strukturze. Kolejnym powodem, dla którego warto kupować listwy i płótno w rolce osobno, jest transport – niektórzy malarze często podróżują i potrzebują, aby materiały malarskie można było przewozić bez ryzyka uszkodzenia.
Kiedy już zdecydujesz, jaki rozmiar ma mieć obraz, pierwszym krokiem przy naciąganiu płótna na krosno jest zakup drewnianych listew. Choć wydaje się to proste, musisz dobrze zaplanować, ile listew potrzebujesz, ponieważ od tego zależy stabilność ramy. Niestabilne krosno niesie ze sobą ryzyko deformacji podczas naciągania płótna, przez co obraz nie będzie wyglądał dobrze.
Problem wyboru odpowiednich listew
Gdy znasz już wymiary krosna, których potrzebujesz, pierwszą rzeczą, którą musisz zrobić, jest zakup listew. Choć wygląda to na łatwe zadanie, musisz zachować ostrożność i dobrze zaplanować, które i ile listew będzie Ci potrzebnych, ponieważ to od nich zależy stabilność ramy. Niewystarczająco stabilne krosno stwarza ryzyko deformacji przy naciąganiu płótna, a obraz nie będzie prezentował się estetycznie.

Listwy drewniane dzielą się na dwie kategorie: boczne i poprzeczne (wzmacniające). Ważne jest, aby wiedzieć, że listwy poprzeczne (galeryjne) posiadają specjalne ząbki, które blokują się w listwach bocznych, w które je wsuwasz.
Krosno o długości do 70 cm
Jeśli długość boku wynosi do 70 cm, wystarczą 4 listwy boczne. Jeśli wymiary krosna to na przykład 70x50 cm, potrzebujesz dwóch listew o długości 70 cm i dwóch o długości 50 cm. W tym przypadku listwa poprzeczna nie jest konieczna. Jeśli jednak chcesz, możesz wzmocnić krosno listwą poprzeczną. Jej długość obliczysz, odejmując od długości krótszego boku ramy szerokość listew po obu stronach.
Jeśli szerokość używanych listew bocznych wynosi 3,5 cm, musisz wybrać listwę poprzeczną o 7 cm krótszą niż krótszy bok ramy. Zatem jeśli masz krosno 50x70 cm, listwa poprzeczna powinna mieć 43 cm, aby była umieszczona dokładnie na środku dłuższego boku.

Krosno o długości powyżej 70 cm
Jeśli krosno ma jeden lub oba boki dłuższe niż 70 cm, konieczne są listwy poprzeczne, które wzmocnią konstrukcję. Wszystkie listwy galeryjne dłuższe niż 70 cm posiadają wewnętrzne wycięcie, w które wkłada się listwę poprzeczną, a wszystkie listwy poprzeczne dłuższe niż 70 cm mają ząb, który zaczepia się o listwę boczną podczas montażu.
Na przykład, jeśli chcesz krosno 60x90 cm z listwami galeryjnymi o szerokości 4,5 cm.
Potrzebujesz:
- 2 listwy boczne o długości 60 cm
- 2 listwy boczne o długości 90 cm
- 1 listwę poprzeczną o długości 51,2 cm [60 cm - 9 cm = 51 cm], która zostanie umieszczona na listwach o długości 90 cm

Krosno o długości powyżej 100 cm
Jeśli oba wymiary ramy przekraczają 100 cm, konieczne jest jej wzmocnienie profilami, które krzyżują się ze sobą (w kształcie litery X). Podobnie jak w poprzednim przykładzie, określisz długości profili środkowych, tylko tym razem będziesz potrzebować dwóch profili.
Na przykład dla ramy 100 x 130 cm przy szerokości profili bocznych 4,5 cm potrzebujesz:
- 2 profile boczne o długości 100 cm
- 2 profile boczne o długości 130 cm
- 1 profil środkowy o długości 91,2 cm [100 cm - 9 cm]
- 1 profil środkowy o długości 121,2 cm [130 cm - 9 cm]


Rama o wydłużonych kształtach
Być może zastanawiasz się, jakiego typu profili środkowych potrzebujesz w takich przypadkach, a złożenie takiej ramy jest rzeczywiście skomplikowane. Zalecamy użycie klasycznych profili środkowych.
Na przykład do stworzenia ramy o wymiarach 150 x 50 cm przy szerokości profili 4,5 cm potrzebujesz:
- 2 profile boczne o długości 150 cm
- 2 profile boczne o długości 50 cm
- 2 profile środkowe o długości 41,2 cm, które umieścisz w równej odległości
Profile te są o 2 mm dłuższe, ponieważ nie posiadają ząbka, który można by włożyć w wycięcia profili bocznych. Możesz je umieścić w dowolnym miejscu na profilach bocznych, ale zalecamy rozmieszczenie ich w równej odległości. W zależności od długości profili bocznych możesz użyć jednego, dwóch lub trzech profili środkowych.
Problem z narożnikami
Szybko zrozumiesz, w jaki sposób łączone są narożniki, ale ważne jest, aby profile były ułożone po tej samej stronie. Istotne jest również, aby wszystkie narożniki były prawidłowe (możesz użyć dowolnej ekierki). Możesz delikatnie uderzać młotkiem, aby lepiej się połączyły.

Umieszczenie profilu środkowego
Umieszczenie profili środkowych z ząbkiem nie będzie dla Ciebie problemem, ponieważ wystarczy włożyć je w istniejące już wycięcia na profilach bocznych. Również przy krzyżowaniu profili zauważysz, że musisz je nałożyć na siebie i delikatnie uderzyć młotkiem, aby się zamocowały.
Umieszczenie klasycznych profili środkowych bez ząbków czy wycięć może wydawać się skomplikowane, ale jedyne, co się liczy, to aby były umieszczone na środku lub w symetrycznych odległościach i pod kątem prostym. Umieść je między profilami podstawowymi i przymocuj gwoździami lub zszywaczem tapicerskim. Zalecamy zawsze czytać opis i informacje o grubości profili, ponieważ profile boczne i środkowe możesz łączyć tylko wtedy, gdy pochodzą z tej samej serii, czyli mają taką samą szerokość.

Jak już zauważyłeś, oferujemy profile o różnych szerokościach – 4,5 cm i 3,5 cm. Zalecamy zawsze czytać opis i informacje o grubości profili, ponieważ profile podstawowe i środkowe możesz łączyć tylko wtedy, gdy pochodzą z tej samej serii, czyli mają taką samą szerokość.
Profile galeryjne o szerokości 4,5 cm mają możliwość krzyżowania, posiadają wycięcia i ząbki, które ułatwiają łączenie, dzięki czemu możesz budować ramy aż do rozmiaru 150x200 cm.
Standardowe profile profesjonalne o szerokości 3,5 cm nie mają możliwości krzyżowania ani wycięć, ale ich końce są całkowicie proste i wystarczy włożyć je do wnętrza ramy (między profile boczne) i przymocować zszywkami lub gwoździami. Najdłuższy profil środkowy ma 93,2 mm, co oznacza, że największa możliwa rama to 200x100 cm.
W kolejnym artykule czekają na Ciebie rozwiązania kolejnych 4 możliwych problemów przy naciąganiu płótna na ramę.
Najczesciej zadawane pytania o naciaganie plotna
Co potrzebuje do naciagania plotna?
(1) Plotno malarskie (bawelna lub len, ok. 5-7 cm wieksze niz rama z kazdego boku); (2) Krosno drewniane (rama z 4 listew); (3) Zszywacz tapicerski (manual lub pneumatyczny); (4) Kleszcze do plotna (wskazane ale niekonieczne); (5) Nozyczki; (6) Linijka; (7) Opcjonalnie: kliny naciagajace (drewniane trojkatne klocki).
Jak duze plotno docinac na ramie?
Dodaj 5-7 cm naddatku na KAZDY bok ramy. Np. rama 50x70 cm = potrzebujesz plotno 60-64 x 80-84 cm. Naddatek wystarczy do zawiniecia za rame (+/- 4 cm) i dla zapasu (+1-3 cm).
Jak naciagnac plotno bez zszywacza?
Alternatywy: gwozdziki tapicerskie + mlotek (klasyczna metoda, wolniejsza), klej do tapicerki + tasma (slabsza trwalosc, dla maluce projekty), gorace klejenie (latwe, ale potrzebujesz miec specjalne plotno samoprzylepne).
W jakiej kolejnosci naciagac?
ZAWSZE od SRODKA boku, naprzemienne strony: gora-dol-lewo-prawo, potem rogi. NIGDY nie naciagaj jednego boku do konca, potem nastepnego - powstaje "skret" w plotnie.
Jak zlozyc rogi plotna?
Klasyczna metoda japonska (gift fold): (1) Zlóz plotno wzdluz pod kątem 45 stopni, (2) Drugą warstwe zlóz POD nią, (3) Wbij zszywke przez WSZYSTKIE warstwy. Daje schludne, plaskie rogi.
Co zrobic gdy plotno jest za luzne po naciagnieciu?
3 rozwiazania: (1) Sprysk woda z tylu - po wyschnieciu plotno sie napina; (2) Wbij kliny naciagajace w narozniki (jezeli krosno ma szczeliny); (3) Rozkrec sruby krosna (jezeli ma) - rozsunie listwy i naciagnij.
Czy trzeba gruntowac plotno po naciagnieciu?
Tak, dla farb akrylowych i olejnych. 1-2 warstwy gesso (bialy grunt akrylowy) - chroni plotno przed wsiakaniem farby i zapewnia lepsza przyczepnosc. Czas: 30-60 minut + 4-6h schniecia. Gotowe plotna fabryczne SA juz zagruntowane.