Techniki malarskie
Wypróbuj technikę malowania szpachelką
TL;DR: Malowanie szpachelką to technika nakladania grubych, fakturalnych warstw farby przy użyciu szpachelki lub noża malarskiego zamiast pędzla. Najlepiej sprawdza się z farbami akrylowymi i olejnymi. W tym poradniku poznasz: rodzaje szpachelek, technikę impasto, krótki tutorial nakladania farby oraz inspiracje (Salman Khoshroo - mistrz tej techniki).
Mistrzowie techniki szpachlowej - od Rembrandta po Afremowa
Technika impasto i malowania szpachelką ma 500-letnią historię. Najsłynniejsi mistrzowie:
- Rembrandt van Rijn (XVII w.) - jego portrety i autoportrety mają grube warstwy farb olejnych nakładane szpachelką dla świateł na twarzy.
- Francisco Goya (XVIII-XIX w.) - "Czarne obrazy" często malowane bez pędzla, samymi palcami i szpachelkami.
- Vincent van Gogh (XIX w.) - PIONIER nowoczesnego impasto. "Pole z cyprysami", "Gwiaździsta noc" - dynamiczne faktury powstające ze szpachelki + tuby.
- Leonid Afremov (1955-2019, Białoruś/Izrael) - WSPóLCZESNY MISTRZ. Cała kariera w technice malowania szpachelką. Tematy: nocne ulice, drożki, parasolki w deszczu - kolorowe, sugestywne.
- Jenny Saville (ur. 1970, UK) - kontemporowe portrety w stylu impasto, ogromne formaty, grube warstwy farby olejnej.
- Salman Khoshroo (ur. 1989, Iran) - jak wspomniano - wielkoformatowe abstrakcyjne portrety samymi szpachelkami.
Inspiracja: galerie online The Met, Instagram #impasto, #paletteknifeart.
Ta technika wymaga pewnej wprawy i musisz mieć jasną wizję tego, co zamierzasz namalować. Kiedy wymieszasz farbę i nałożysz ją, jest ona świeższa i bardziej świetlista niż w przypadku pracy np. pędzlami. Technika szpachlowa to w zasadzie malowanie szpachelką na płótnie, drewnie lub na czymkolwiek zechcesz.
Zanim przejdziemy do wyjaśnienia tej zachwycającej techniki, obejrzyj film, aby mieć wyobrażenie, o co w tym chodzi:
Szpachelki i noże malarskie
Znamy kilka rodzajów szpachelek, małe i większe, o różnych kształtach. Małe są elastyczne i nadają się do delikatnego, precyzyjnego malowania, większe są sztywne (nieelastyczne) i używa się ich również do nakładania farb na tło lub do podmalówek dużych powierzchni.
Kolejnym narzędziem jest nóż malarski lub nóz paletowy. Nóż paletowy to specjalny nóż wykonany specjalnie do mieszania farb na palecie, podczas gdy nóż malarski służy do nakładania farby na dowolną powierzchnię, na której realizujesz swoją fantazję.
Mały nóż z drewnianą rączką i metalowym ostrzem ze stali nierdzewnej jest idealny do szybkiego pokrywania szerokich detali. To niezwykle wszechstronne narzędzie, dzięki któremu możesz uzyskać szeroką gamę pięknie zróżnicowanych kolorów. Ostrze noża jest specjalnie zaprojektowane do mieszania farb na palecie, podczas gdy nóż malarski służy do nakładania farby na każdą powierzchnię, na której malujesz.
Jedną z rzeczy, która przeraża początkujących przy pierwszym kontakcie z nożem malarskim, jest ilość zużywanej farby. Wiemy, że znalezienie wysokiej jakości szpachli nie jest łatwe, ale stworzenie bogatego obrazu pełnego tekstury i energii to wspaniałe uczucie.
Instrukcja, jak nakładać farbę za pomocą szpachelek:
Szpachelki i noże malarskie są dostępne w różnych kształtach i rozmiarach.
Impasto
Impasto to technika malarska, w której farba jest nakładana na powierzchnię w bardzo grubych warstwach, zazwyczaj na tyle grubych, że widoczne są ślady szpachli malarskiej. Można to osiągnąć, używając pasty strukturalnej ARTMIE, np. z oznaczeniem 3D, lub poprzez domieszanie medium akrylowego zagęszczającego do farb akrylowych. Odcienie możesz mieszać na palecie lub bezpośrednio na płótnie. Po wyschnięciu impasto zaskoczy Cię swoją teksturą, a patrząc na płótno, będziesz mieć wrażenie, że wzór z niego wystaje.
Technikę impasto możesz zobaczyć tutaj
Znasz Salmana Khoshrooa?
35-letni artysta z Teheranu, Salman Khoshroo, jest znany z tworzenia wielkoformatowych obrazów ludzkich postaci i portretów, które składają się praktycznie tylko z surowych i niemal bezkształtnych plam, a mimo to są niezwykle interesujące.
Salman pracuje przy użyciu nietradycyjnych technik.
Używa jedynie dużej szpachli malarskiej i grubych warstw farby olejnej. Żadnych pędzli, żadnych realistycznych detali i fotograficznego odwzorowania rzeczywistości, zamiast tego spora dawka abstrakcji oraz artystycznego postrzegania własnej rzeczywistości i wizji.
Efekt jest jednak zachwycający. Dzieła Salmana kryją w sobie coś niezwykle realnego i konkretnego.
Na koniec możemy powiedzieć tylko tyle, że choć technika szpachlowa nie jest wcale taka prosta, z pewnością warto ją wypróbować, niezależnie od tego, czy jesteś doświadczonym malarzem, czy początkującym.
Życzę Ci twórczych dni,
Piotr
Jakie farby do malowania szpachelką? Porównanie
| Rodzaj farby | Gęstość | Zalecana szpachelka | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Farby olejne impasto | Bardzo wysoka | Metalowa, sztywna | Klasyczne impasto, wolno schnie (dni-tygodnie) |
| Akryl Heavy Body | Wysoka | Metalowa lub plastikowa elastyczna | Szybko schnie (30 min), wodoodporne |
| Akryl + pasta strukturalna | Bardzo wysoka | Metalowa duża | Najtaniej, daje efekt impasto z taniego akrylu |
| Pasta epoksydowa | Ekstremalna | Stalowa | Sztywne 3D rzeźby, twardnieje permanentnie |
| Cienki akryl hobby | Niska | NIE polecane | Spływa - dodaj pastę strukturalną przed pracą |
Najważniejsza zasada: gęsta farba = ostra faktura. Cienka farba spływa - traci charakter impasto.
Kształty szpachelek - jaki do czego?
- Prostokątna (klasyczna) - uniwersalna do dużych powierzchni i mieszania na palecie. Najczęsciej używana.
- Trójkątna (diamentowa) - do detali, ostrych krawędzi, płatków kwiatów. Żywioł wielu artystów florystycznych.
- Zaokrąglona (łopata) - miękkie przejścia, tła, niebo. Bez ostrych śladów.
- Długa wąska - linie i pasy. Żagle (żagle pświeckiego krajobrazu, smugi), pasiaste kwiaty.
- Mini (delikatna) - precyzyjne ostatnie szczególłki na końcu, sygnatury, akcenty.
Dla początkującego polecamy zestaw 3-5 szpachelek róznej wielkości i kształtu - znajdziesz w naszej kolekcji.
Najczęsciej zadawane pytania o malowanie szpachelką
Jakie farby najlepiej nadają się do malowania szpachelką?
Najlepiej sprawdzają się farby olejne (gęste, wolno schną - dają dużo czasu na układanie warstw) oraz gęste farby akrylowe Heavy Body. Cienkie akryle hobbystyczne są za rzadkie - zagęsc je pastą strukturalną.
Czym rózni się nóz paletowy od noża malarskiego?
Nóz paletowy ma proste, sztywne ostrze - służy do mieszania farb na palecie. Nóz malarski ma zagięte ostrze i drewniany trzonek - służy do nakładania farby na płótno. W praktyce wielu artystów używa obu zamiennie.
Czym jest technika impasto?
Impasto to technika nakładania farby w bardzo grubych warstwach, tak że widoczne są faktury i ślady narzędzi. Efekt wydaje się wystawać z płótna. Stosowane przez Van Gogha, Rembrandta, wspólcześnie przez Khoshroo.
Jak czyścić szpachle malarskie po pracy?
Akryl - zaraz po malowaniu wytrzyj papierowym ręcznikiem, opłucz wodą. Olej - wytrzyj ręcznikiem i przemyj rozpuszczalnikiem (np. terpentyna). Suchej farby użyj preparatu do czyszczenia narzędzi.
Czy malowanie szpachelką jest trudne dla początkującego?
Wbrew pozorom - nie. Brak precyzji pędzla zmusza do abstrakcji, co bardziej wybacza początkującym. Zacznij od krajobrazów abstrakcyjnych lub kwiatów - geometria nie ma znaczenia.
Czy farba piętką szybciej kryje niż pędzlem?
Tak. Szpachelka nakłada grubszą warstwę - pełne krycie w jednej warstwie. Minus: zużywa więcej farby. Średnio 2-3x więcej niż przy malowaniu pędzlem.