Powrót do listy blogów

Przewodnik po materiałach

5 powodów, dla których warto malować farbami akrylowymi zamiast olejnymi

5 powodów, dla których warto malować farbami akrylowymi zamiast olejnymi

TL;DR: 5 powodow dla ktorych akryl bije olej dla poczatkujacego: (1) Szybkie schniecie (15 min vs 1-7 dni), (2) Wodorozcienczalny (woda zamiast terpentyny), (3) Bez zapachu (toksycznosc oleju), (4) 3x tansza startowa inwestycja (50 vs 200 PLN za zestaw), (5) Mozna malowac na wszystkim (papier, drewno, metal, szkla - nie tylko plotno). UWAGA: Olej wciaz wygrywa w: glebsze kolory, niespotykane mieszanie, trwalosc 100+ lat. Wybor: poczatek = akryl, profesjonalne galerie = olej.

Dlaczego warto malować akrylami?

Czujesz, że czas na zmiany? Mam wrażenie, że sztuka nowoczesna należy do akryli oraz ich szerokich możliwości artystycznych i kreatywnych.

Na rynku pojawia się coraz więcej mediów akrylowych, które pomagają przesuwać granice twórczości od dzieł dwuwymiarowych do wielowymiarowych lub odwrotnie – do malowania płynnym, 3524.

Jednocześnie producenci starają się dbać o lepszą ochronę zdrowia i środowiska, w czym produkcja farb olejnych w większości przypadków pozostaje w tyle. Porozmawiajmy szerzej o tym, dlaczego farby akrylowe są dla Twojej sztuki lepszym wyborem niż farby olejne.

Wymień stare, dobre farby olejne

Spotykam się z opinią, że tradycyjni artyści kojarzą malowanie farbami akrylowymi z zajęciami plastycznymi lub szkołą artystyczną dla początkujących. Oczywiście, farby olejne towarzyszą ludzkości chyba od czasów dinozaurów i należy mieć do nich odpowiedni szacunek.

W dzisiejszych, szybkich czasach malowanie akrylami jest jednak sprytniejszym rozwiązaniem. Zwłaszcza teoretycy sztuk pięknych uczą swoich studentów, że prawdziwi artyści używają farb olejnych, a nie akrylowych. Moim zdaniem farby akrylowe są niedoceniane i chcę Ci przedstawić główne powody, dla których warto się w nich zakochać.

Najpierw jednak sprawdźmy, skąd wzięły się farby akrylowe.

Kiedy powstały farby akrylowe?

Zanim zdecydowałam, czy wybiorę olej, czy akryl, zastanowiłam się, skąd wzięły się farby akrylowe. Dowiedziałam się, że zostały wynalezione w połowie XX wieku jako alternatywa dla toksycznych, drogich i wolno schnących farb olejnych.

Ich jakość na początku drogi nie była jednak idealna. „Jednym z powodów, dla których ludzie nie przyzwyczaili się do farb akrylowych, jest to, że pierwsze z nich były zbyt kredowe, ekstremalnie matowe i nie zawierały wielu silnych pigmentów” – wyjaśnia Rhéni Tauchid, artysta i autor wydanej w 2018 roku książki pt. Farby akrylowe: media i techniki, którą gorąco polecam.

Wszystko jednak nagle się zmieniło. Technologia ich produkcji szybko się rozwinęła i stały się wysokiej jakości medium malarskim, bezpiecznym dla zdrowia artysty.

Za popularność farb akrylowych odpowiadają tacy malarze jak David Hockney, Helen Frankenthaler oraz Mark Rothko. „Im więcej ludzie dowiadywali się o możliwościach użycia akrylu, tym bardziej stawał się on popularny jako profesjonalne medium” – zauważył Tauchid.

Podsumujmy, dlaczego warto zaprzyjaźnić się z farbami akrylowymi:

1. Do malowania akrylami potrzebujesz tylko kilku prostych przyborów

Farby akrylowe nie są wymagające i dbają o Twój budżet. Podczas gdy przy malowaniu farbami olejnymi potrzebujesz kilku kosztowniejszych przyborów, np. terpentyny, medium, oleju, pędzli z naturalnym włosiem, gesso, płótna i oczywiście dobrze wentylowanego pomieszczenia, przy farbach akrylowych wystarczą Ci maksymalnie 4 rzeczy, których zakup jest zdecydowanie tańszy: sama farba akrylowa, pędzel syntetyczny, naczynie z wodą oraz powierzchnia, na której zamierzasz malować, najczęściej jest to 7621.

Zaoszczędzone pieniądze Tauchid zaleca zainwestować raczej w jakość farb akrylowych – im wyższy stopień światłotrwałości wybierzesz, tym bardziej zaskoczy Cię trwałość pigmentu. Światłotrwałość jest oznaczona na farbach symbolem +, więc im więcej +, tym wyższa jakość. Z farbami jest jak z budową domu: musisz mieć solidne fundamenty, aby powstała trwała konstrukcja.

Mój tip: wysoce światłotrwałe farby akrylowe Amsterdam od marki Royal Talens

Jeśli chodzi o pędzle, przy akrylach nie potrzebujesz ich tak wielu, jak przy malarstwie olejnym. Najlepiej sprawdzą się pędzle z syntetycznym włosiem. Sztuczne włosie lepiej radzi sobie ze strukturą farb akrylowych.

Plusem jest również łatwe czyszczenie pędzli, które wystarczy umyć pod wodą, ewentualnie z użyciem mydła. Czyszczenie pędzli z farby olejnej wymaga rozpuszczalnika, takiego jak terpentyna czy inne toksyczne preparaty, a oprócz nieprzyjemnego zapachu proces ten zajmie Ci sporo czasu. Jeśli używasz palety, akryl możesz z niej łatwo zeskrobać lub po prostu zostawić do wyschnięcia i zeskrobać zaschniętą warstwę.

malba_akrylom

2. Akryl = kontrola nad konsystencją i teksturą

Jedną z najlepszych cech akryli jest to, że są elastyczne. Kiedy zdecydujesz się dodać medium (preparat, który rozrzedza lub zagęszcza farbę), osiągniesz jakość zbliżoną do innych rodzajów farb. Na przykład, gdy domieszasz 10077, poczujesz się, jakbyś malował farbami na bazie oleju. Istnieją media, za pomocą których stworzysz również Replace with a specific effect like 'efekt strukturalny'., brokat, lub może zainteresuje Cię medium do bardzo szybkiego schnięcia, choć farba akrylowa i tak wysycha szybciej, niż zdążysz wypić kawę.

Dla lepszego zrozumienia, jak media akrylowe pomagają farbom, Tauchid radzi zapoznać się z 5 kluczowymi pojęciami: lepkość (konsystencja), trudne słowo reologia (przepływ farby), połysk, względne krycie (stopień przezroczystości) oraz tekstura (plastyczność w przestrzeni).

To sporo teorii, ale warto zrozumieć, jak te parametry wpływają na zachowanie farby na płótnie. Ważne jest jednak zrozumienie, że każdy z tych parametrów odgrywa istotną rolę w tym, jak akryl będzie zachowywał się na płótnie. Jeśli dopiero zaczynasz z farbami akrylowymi, ale masz już doświadczenie np. z akwarelą, za pomocą mediów możesz stopniowo dostosować zachowanie farb tak, aby wynik był zgodny z Twoimi wyobrażeniami.

Mój tip: niezwykle gęsta i bogata farba akrylowa Gallery od marki Winsor&Newton

3. Z akrylem możesz malować wszędzie

Czy Ty też znasz tę historię, w której malarz przerobił swoją sypialnię na pracownię? Niestety, przy farbach olejnych nie jest to najlepsze rozwiązanie, ponieważ wymagają one dobrze wentylowanego pomieszczenia. Farby na bazie oleju zawierają wiele toksycznych składników, które są niebezpieczne dla zdrowia, a jeśli pracownia nie jest dobrze wietrzona, rozpuszczalniki mineralne i terpentyna wypełnią powietrze oparami.

Jeśli więc nie masz budżetu na własne studio twórcze z oknami lub po prostu chcesz malować w kuchni czy salonie, akryle są świetnym wyborem. Produkowane są na bazie wody, nie musisz ich rozcieńczać innymi śmierdzącymi substancjami. Rozpuszczalność w wodzie ułatwia również mycie rąk, ponieważ farby olejne schodzą bardzo ciężko i możesz podrażnić skórę.

Ten czynnik, wraz z przyjemną ceną i bezpieczeństwem, jest kolejnym powodem, dla którego farby akrylowe są używane w szkołach artystycznych.

4. Akryle schną szybko, dlatego możesz szybciej nakładać warstwy farby

Warstwa po warstwie i powstaje arcydzieło. Tylko wyobraź sobie tę radość z ruchu pędzla czy szpachelki. Farby akrylowe możesz nakładać na siebie wystarczająco szybko, aby stworzyć tzw. glazurę – teksturę zbudowaną nad poprzednimi warstwami. Możesz użyć również 13582, które produkowane jest z płynnych żywic polimerowych, aby Twoje dzieło zyskało więcej przezroczystości i płynności.

5. Twój obraz może zmienić się w rzeźbę

Kolejnym zachwycającym aspektem farb akrylowych jest ich zdolność do przybierania formy trójwymiarowej. „Farby olejne, akwarele czy farby na bazie wosku mają przylegać do powierzchni i na niej pozostać, podczas gdy akryle można zedrzeć z nieprzywierającej powierzchni i wykorzystać jako delikatny materiał rzeźbiarski, dzięki czemu wykraczają poza sferę malarstwa i przenikają do sfery rzeźby oraz kolażu” – opisuje Tauchid niezwykle naukowym językiem.

Mówiąc prościej, farby akrylowe są idealne do techniki kolażu, w której kawałki różnych mediów przykleja się za pomocą akrylu do płótna, tworząc trójwymiarowe dzieła.

Farby akrylowe są niezwykle wszechstronne. Mnie zaimponowały najbardziej właśnie dlatego, że nadają się zarówno do tworzenia sztuki, jak i do kreatywnych projektów. Malowanie akrylami jest szybkie, sprawne i ekologiczne. Mam nadzieję, że Ty również przekonasz się do pracy z akrylami.

Wiele radości z tworzenia życzy Ci Ingrid

.

Najczesciej zadawane pytania - akryl vs olej

Co jest lepsze dla poczatkujacego - akryl czy olej?

Akryl - 5 razy. Powody: (1) Szybkie schniecie (15 min vs 1-7 dni); (2) Latwe czyszczenie (woda + mydlo vs terpentyna); (3) Brak toksycznosci (wentylacja niekonieczna); (4) Tansze starty (50 PLN za zestaw vs 200 PLN za olejny); (5) Mozna na wszystkim (papier, drewno, metal vs tylko plotno).

Czy akryl jest tak trwaly jak olej?

Akryl wspolczesny - 50-100 lat trwalosci z dobrym werniksem UV. Olej historycznie - 500+ lat (mistrzowie XVI w). Roznica: olej tworzy chemicznie trwalsza warstwę, akryl jest polimerem - po latach moze sie "zmiekczyc" w wysokich temperaturach.

Czy mozna laczyc akryl z olejem?

TAK ale z zasada: "akryl POD olej, NIGDY olej pod akryl". Akryl jako podklad (zagruntowanie + tlo) -> olej na koncu (detale, glazy). Odwrotnie - olej odpadnie od akrylu.

Czemu olej jest droższy?

(1) Wieksza koncentracja pigmentu w cenach profesjonalnych (Schmincke Norma 25-60 PLN/40ml vs akrylu 8-15 PLN/75ml), (2) Dluzszy proces produkcji, (3) Potrzebne sa media olejne (terpentyna, olej lniany), (4) Tradycja artystyczna - olej jako "premium" przez 500 lat.

Jak dlugo trzeba czekac aby pomalowac obraz olej werniksem?

Olej - 6-12 miesiecy przed werniksem. Powod: olej polimeryzuje bardzo dlugo (na zewnatrz wyschnie w 7 dni, ale wewnatrz wciaz reaguje). Akryl - 24-48h przed werniksem.

Czy moge przetestować przed inwestowaniem w olej?

Tak - kup 1 maly zestaw 6 kolorow + 1 podobrazie 30x40 (cena 100-150 PLN). Spedz weekend probujac. Jezeli polubisz wolne tempo i wymagajacy proces - inwestuj wiecej.

Jakie pedzle do oleju a jakie do akrylu?

Olej: twardy naturalny wlos (swinia "bristle"), trzonek dlugi. Akryl: syntetyczny lub sredniej twardosci naturalny, trzonek krotszy. Mozna uzyc syntetyk do obu - taszy.