Powrót do listy blogów

Świat sztuki i inspiracja

Gerhard Richter - 3 style najdrozszego zyjacego artysty + jak powtorzyc jego technike

Farby olejne i tajemnica sukcesu Gerharda Richtera

W skrocie: Gerhard Richter (ur. 1932 w Dreznie) to najdrozszy zyjÄ…cy artysta swiata. Slawny z trzech stylow: 1) fotorealistyczne portrety oparte na zdjeciach (rozmywal je dla efektu pamieci), 2) abstrakcje "skraperowe" z duzymi szpachlami nasaczonymi olejnym farbami, 3) color charts (geometryczne mozaiki kolorow). Slynne dziela: "Betty" (1988), "Abstraktes Bild" (lata 80-90), "Cage Paintings" (2006). Sekret jego sukcesu: nieustanne eksperymentowanie z medium + unikalna technika szpachelkowa.

Gerhard Richter to artysta, ktorego prace w aukcjach Sotheby's i Christie's regularnie przekraczaja 30-50 milionow dolarow. W 2015 jego "Abstraktes Bild" (1986) sprzedano za 46,3 mln USD - rekord dla zyjacego artysty europejskiego. Co czyni go tak wyjatkowym?

Odpowiedz lezy w jego niespotykanej elastycznosci. Wiekszosc artystow tworzy w jednym stylu cale zycie. Richter prowadzi rownoczesnie 3-4 zupelnie rozne kierunki, kazdy z innym warsztatem i filozofia. Pomalujmy obok siebie jego "Cage Painting" i "Betty" - wygladaja jakby zrobil je inny artysta. To wlasnie tajemnica jego sukcesu.

3 glowne style Richtera

1. Fotorealistyczne portrety (Photo-paintings)

Wczesna twórczosc (lata 60-70). Richter maluje na podstawie zdjec (rodzinnych, gazetowych, wlasnych), potem rozmywa krawedzie miekkim pedzlem. Efekt: obraz wyglada jak fotografia poruszona w aparacie, prawie jak wspomnienie z pamieci.

Slawne dziela: "Onkel Rudi" (1965 - portret wujka w mundurze Wehrmachtu), "Tante Marianne" (1965 - cocia z autorem jako niemowlakiem), "Betty" (1988 - portret corki). To technika filozoficzna - "Maluje rzeczywistosc, ale taka, jaka zachowuje sie w pamieci, nie taka, jaka jest".

2. Abstrakcje szpachlowe (Abstrakte Bilder)

Najsynniejsza linia od lat 80. Wielometrowe plotno + olejna farba + ogromna szpachla (czasem 2-3 metry dlugosc). Richter naklada farbe gruba warstwa, potem przeciaga szpachla po plotnie, tworzÄ…c smugi, plamy, naturalne wzory.

Charakterystyka: energie + przypadek + kontrola. Richter nigdy w pelni nie wie, jak skonczy sie obraz. To efekt fizyki - jak farba reaguje na ruch szpachli, jakie kolory wyciagaja sie z pod spodnich warstw. Kazda praca to "sesja improwizacji" trwajaca tygodnie.

Slawne dziela: "Abstraktes Bild" 599 (1986) sprzedany za 46 mln USD, seria "Cage" 1-6 (2006) w Tate Modern, "Wald" (2005).

3. Color Charts

Geometryczne mozaiki: setki kwadratow w roznych kolorach ulozonych precyzyjnie na siatce. Richter robil je przez kilka dekad. Najbardziej znana wersja: 1024 Farben (1973) - 1024 kwadraty w idealnie rozne kolory.

Filozofia: kolor jako fizyka, nie symbol. Richter buntuje sie przeciwko abstrakcyjnemu ekspresjonizmowi (Pollock, Rothko), w ktorym kolor mial emocjonalne znaczenia. U Richtera kolor jest "tylko kolorem".


Technika szpachlowa Richtera - jak ja powtorzyc

Wielu malarzy probuje powtorzyc styl Richtera. Wymaga to:

  • Duzego plotnia (minimum 80x100 cm, idealnie 120x160 cm)
  • Olejnych farb dobrej jakosci (Schmincke Mussini, Royal Talens Rembrandt) lub heavy-body akryla
  • Duzej plaskiej szpachli (minimum 30 cm szerokosci, idealnie 60+ cm)
  • Wielu warstw farby pozostawionych na schniecie (od kilku dni do kilku tygodni)
  • Cierpliwosci na eksperyment - Richter mowi, ze 80% jego prac trafia na palenisko

Krok po kroku:

  1. Nasaczaj plotno 3-4 warstwami olejnej farby w roznych kolorach (kazda warstwa schnie 12-24h)
  2. Po dobie wsiakniecia, naloz jasna warstwe na powierzchnie
  3. Wez ogromna szpachle, nasaczyl jej krawedz farba
  4. Przeciagnij szpachla po plotnie jednym, dlugim ruchem - od konca do konca
  5. Powtarzaj z roznych kierunkow, roznymi kolorami
  6. Po kazdym ruchu pozostaw obraz godzina-tydzien aby zobaczyc co sie wylonilo

Kluczowy moment: wiedziec kiedy przestac. Richter mowi: "Kazdy obraz ma swoja chwile. Po niej psujesz."


Dlaczego Richter jest tak ceniony?

  • Innowacja techniczna - szpachlowa metoda byla rewolucja w abstrakcji
  • Niesamowita elastycznosc - 3+ rozne style rownoczesnie
  • Glebia filozoficzna - kazda seria mowi cos o pamieci, percepcji, rzeczywistosci
  • Niezalezne podejscie do rynku - nie maluje na zamowienie, nie wpasowuje sie w trendy
  • Histroia osobista - przeszedl przez NRD i emigrowal na Zachod w 1961 (przed budowa muru); ta opowiesc wzmacnia mityczna postać

Najczesciej zadawane pytania

Jakimi farbami maluje Gerhard Richter?

Olejnymi farbami profesjonalnymi. Marki: Schmincke Mussini (jego osobisty wybor od lat 70.), Royal Talens Rembrandt, Old Holland. Dla abstrakcji uzywa linseed oil (medium z oleju lnianego) do utworzenia ekstremalnie plastycznej konsystencji idealnej do szpachlowania. Dla fotorealistycznych portretow - cienkie warstwy z medium dammar.

Ile sa warte obrazy Richtera dzisiaj?

Rekordowa cena: 46,3 mln USD za "Abstraktes Bild" 599 (2015, Sotheby's). Sredni cena duzych abstrakcji: 10-30 mln USD. Color Charts: 3-10 mln USD. Portrety fotorealistyczne: 5-15 mln USD. Richter to najdrozszy zyjÄ…cy artysta swiata od 2012 r. (przed nim - Jeff Koons z "Balloon Dog").

Gdzie mozna zobaczyc obrazy Richtera?

Najwieksze kolekcje: Tate Modern Londyn (seria Cage), Museum Ludwig Köln (kolekcja od lat 80.), MoMA Nowy Jork, Kunsthalle Bonn, Centre Pompidou Paryz, Albertinum Drezno (rodzinne miasto, najwieksza kolekcja). Wystawy retrospektywne podrozuja co kilka lat - sledz strony muzeow.

Jak zaczac malowac w stylu Richtera bez doswiadczenia?

Zacznij od akrylu zamiast oleju (latwiejsze schniecie, tansze). Plotno 50x70 cm. Plaska szpachla 25-30 cm. Naloz 3-4 warstwy roznych kolorow, dobrze schniete. Potem na wilgotnej powierzchni 4. warstwy przeciagnij szpachla w jednym dlugim ruchu. Powtarzaj az obraz "sam Ci powie", ze juz wystarczy.

Czy Richter ciagle maluje?

Tak, ale ogłosil w 2020 r., ze konczy z abstrakcjami (wczesniej zapowiedzial w 2017). Obecnie tworzy glownie color charts i szkice na papierze. Ma 92 lata (urodzony 1932), mieszka w Koln, ma swoja pracownie. Nie udziela wywiadow, nie maluje na zamowienie - klasyczna pozycja gwiazdy z dystansu.

Jak Richter buduje swoje warstwy w abstrakcjach?

Klasyczny przepis to 6-12 warstw farby: 1) podloze (jasny) -> 2-3) cieple kolory (czerwien, pomaranczowy) -> 4-6) zimne kolory (niebieski, fiolet) -> 7-8) szare neutralne -> 9-12) ostatnie warstwy przeciagane szpachla. Kazda warstwa schnie 1-7 dni. Caly obraz powstaje 1-3 miesiace.

Czytaj dalej z naszego bloga

Sprobuj tej techniki w wlasnym studio

Wez duze plotno, szpachle i olejne farby. Spedz miesiac na jednym obrazie. Mozesz nie sprzedac za 46 mln, ale przezyjesz cos podobnego do Richtera.

Ready to create?

Sprawdz farby olejne