Przewodnik po materiałach
Jakie są mniej typowe, ale równie skuteczne media malarskie
W skrócie: Oprócz klasycznych mediów — terpentyny i oleju lnianego — istnieją również takie, które są rzadziej używane, ale równie skuteczne: olej krokoszowy, olej makowy, olej z orzechów włoskich oraz oleje gotowane. Każdy z nich inaczej wpływa na schnięcie, połysk i odcień farby. Dowiedz się, kiedy którego użyć.

Media do malowania farbami olejnymi to dość skomplikowany temat, a artyści bez wahania przyznają, że są dla nich zagadką i że to właśnie przez nie nie próbowali malować farbami olejnymi. Dobór odpowiedniego medium to często kwestia chemii, która dla wielu artystów brzmi skomplikowanie, ale w praktyce sprowadza się do kilku prostych zasad.

Najlepszym sposobem, by poznać te media i wybrać swoje ulubione, jest po prostu eksperymentowanie przy sztaludze. Istnieją klasyczne media, takie jak terpentyna i olej lniany, ale są też takie, które stosuje się rzadziej, przez co stanowią większą zagadkę. Przed Tobą niektóre z rzadziej używanych olejów, które można stosować samodzielnie, a także mogą być jednym ze składników mediów, które przygotowujesz samodzielnie lub kupujesz już gotowe.
Olej szafranowy
Dla malarzy, którzy chcą uzyskać jak najczystsze kolory i wyeliminować ryzyko żółknięcia farb, olej krokoszowy jest zamiennikiem oleju lnianego. Należy jednak pamiętać, że powierzchnia, na której użyto oleju szafranowego, po wyschnięciu nie jest tak twarda, jak w przypadku użycia oleju lnianego. W każdym razie olej z krokosza (krokoszowy), a warto dodać, że można go również używać do mycia pędzli malarskich. Bardzo podobny do niego jest olej słonecznikowy, który – oczywiście odpowiednio przygotowany – jest również stosowany w malarstwie i dostępny na rynku.

Olej makowy
Kolejny olej, dzięki któremu unikniesz żółknięcia farb, najczęściej stosowany do jasnych i niebieskich odcieni. Olej makowy jest przezroczysty i nada Twoim farbom maślaną strukturę. Schnie wolniej niż olej krokoszowy. Potrzebuje na to około 5-7 dni, więc nie nadaje się do stosowania w pierwszych warstwach obrazu, ale jest doskonały do techniki mokre na mokrym.

Olej z orzechów włoskich
Olej ten ma bladożółtawo-brązowy kolor i charakterystyczny zapach. Jest to lekki olej, a jego celem jest uczynienie farby olejnej bardziej płynną. Dobrze sprawdza się w przypadku jasnych kolorów. Żółknie mniej niż olej lniany, ale bardziej niż olej krokoszowy. Potrzebuje 5-6 dni na wyschnięcie. Olej ten nie jest tani, ale jak to zwykle bywa z przyborami malarskimi, płacisz za jakość.

Ciekawostką jest również to, że olej ten jest w pewnym sensie bardziej naturalny od pozostałych, zwłaszcza od lnianego, dlatego używa go wielu artystów zmagających się z alergiami. Mimo wielu pozytywnych właściwości, olej ten nie jest tak często używany, zarówno ze względu na cenę, jak i termin przydatności. Należy go przechowywać w lodówce, aby się nie zepsuł.
Oleje gotowane
Mowa tu o olejach, które zostały podgrzane w celu wytworzenia substancji przyspieszającej schnięcie. Z czasem ciemnieją i żółkną, dlatego najlepiej używać ich do ciemnych kolorów i pierwszych warstw. Jeśli nie jesteś pewien efektów, jakie uzyskasz dzięki ich zastosowaniu, wypróbuj je najpierw i nie ryzykuj zniszczenia całego obrazu.

Dobre medium powinno być bezbarwne, elastyczne i nie zmieniać odcienia pigmentu. Należy dobrze znać właściwości i działanie każdego z nich, aby wybrać to, które najlepiej pasuje do Twojej techniki i pożądanych rezultatów. Warto zachować umiar – nadmiar medium może osłabić strukturę farby, a zbyt mała ilość nie przyniesie oczekiwanego efektu. Nie myśl też, że nie możesz malować bez mediów; wielu malarzy robi właśnie to. Nie daj się zniechęcić zawiłościom chemicznym – malarstwo olejne to przede wszystkim radość z tworzenia. Rób to poprzez eksperymentowanie, najpierw sprawdź, jakie są efekty, gdy w ogóle ich nie używasz, a potem spróbuj samodzielnie odkryć ilość i rodzaj idealny dla Twoich dzieł.
Najczęściej zadawane pytania
Który olej zapobiega żółknięciu farb olejnych?
Olej szafranowy i olej makowy są znane z tego, że zapobiegają żółknięciu farb. Olej makowy jest najczęściej stosowany do jasnych i niebieskich kolorów, a olej krokoszowy jako tańszy zamiennik oleju lnianego.
Który olej jest najlepszy do techniki mokre na mokrym?
Olej makowy – ponieważ schnie powoli (około 5-7 dni), dzięki czemu farba dłużej pozostaje podatna na obróbkę. Z tego samego powodu nie nadaje się do pierwszych warstw.
Dlaczego olej z orzechów włoskich należy przechowywać w lodówce?
Olej z orzechów włoskich ma ograniczony termin przydatności i może się zepsuć, dlatego przechowuje się go w lodówce. Jest ceniony, ponieważ jest bardziej naturalny niż lniany i odpowiedni dla artystów z alergiami.
Czytaj dalej na naszym blogu
- Wszystko, co musisz wiedzieć przed pierwszym użyciem mediów malarskich
- Wieczny dylemat — terpentyna czy olej lniany
- 5 najczęstszych mitów na temat farb olejnych
Eksperymentuj z mediami
Szafran, mak, orzech włoski czy oleje gotowane — każde medium inaczej zmienia czas schnięcia i połysk. Znajdź swoje.
Ready to create?