Techniki malarskie
Farby olejne - kompletny przewodnik dla poczatkujacych (zestaw startowy + 5 zasad)
W skrocie: Farby olejne to najtradycyjniejsze medium malarskie - uzywane od XV wieku, ulubione mistrzow Renesansu i Baroku. Cechy: wolne schniecie (1-7 dni vs 30 min akrylu), gleboka tonalnosc, nieskonczone mozliwosci mieszania. Wymaga: terpentyny lub Oilen (rozcienczacz), olejnego medium, papierowych palet, dobrych pedzli. Idealne dla portretow, pejzazow, klasycznej martwej natury. Cena startowa: 150-300 zl (zestaw 10 kolorow + medium + pedzle).
Olejne farby maja w sobie magie, ktora trudno znalezc gdziekolwiek indziej w sztuce. To z nimi malowali Rembrandt, Vermeer, Van Gogh, Monet, Sargent. Wolne schniecie pozwala na nieskonczone korekty - mozesz pracowac nad jednym obrazem przez tygodnie, dodawac i zmieniac warstwy, az kompozycja bedzie idealna.
Jezeli kiedykolwiek probowaleÅ› akrylu i czujesz, ze "cos brakuje" - prawdopodobnie szukasz wlasnie olejnego: glebszy tonal, gladszy gradient, bardziej dostojny efekt.
Co to jest farba olejna?
Farba olejna to pigment + olej (najczesciej lniany) + ewentualne dodatki. Pigment daje kolor. Olej jest "spoiwem" - po wyschnieciu (przez utlenianie) tworzy trwala, polysk warstwe. Brak wody w skladzie = brak skurczu przy schniecie = farby olejne zachowuja swoja konsystencje wiekami.
To dlatego obrazy z XV wieku nadal wygladaja jakby malarz wyszedl z pracowni przed chwila. Renessansowi Vermeerowie sa tak swieze, ze nie wierzy sie, ze mialy 360 lat.
Czym roznia sie od akrylu i akwareli?
Vs akryl
- Schnie 1-7 dni (akryl: 10-30 min)
- Glebsze, bardziej "soczyste" kolory (akryl: mniej intensywne)
- Wymaga rozcienczalnika (terpentyna, Oilen) - akryl: woda
- Trwalosc 500+ lat (akryl: 100-200 lat)
- Cena 30-50% wyzsza niz porownywalnej jakosci akryl
Vs akwarela
- Nieprzezroczyste (akwarela: przezroczysta)
- Wybacza wszystkie bledy (akwarela: kazdy blad = caly obraz do wyrzucenia)
- Pracujesz dlugo, mozesz wracac (akwarela: jedna sesja)
- Wymaga plotnia lub deski (akwarela: papier)
Zestaw startowy dla poczatkujacego (150-300 zl)
Farby - 10 podstawowych kolorow
- Titanium White 200 ml
- Ivory Black 40 ml
- Cadmium Yellow Light 40 ml
- Cadmium Yellow Medium 40 ml
- Cadmium Red Light 40 ml
- Alizarin Crimson 40 ml
- Ultramarine Blue 40 ml
- Phthalo Blue 40 ml
- Burnt Sienna 40 ml
- Yellow Ochre 40 ml
Polecane marki: Royal Talens Rembrandt (profesjonalny standard), Schmincke College Oil (poczatkujacy), Old Holland (luksusowy).
Media i rozpuszczalniki
- Terpentyna lub Oilen (rozcienczalnik) 250 ml
- Linseed Oil (olej lniany jako medium) 100 ml
- 2 sloiki - jeden na terpentyne, jeden do plukania pedzli
Pedzle
- Plaski twardy 18 mm (tla, podloze) - sztywne syntetyczne lub natur kabanos
- Okragly 6 (uniwersalny)
- Okragly 2 (detale)
- Filbert 8 (mieszanie kolorow)
- Paleta nozyk (mieszanie + impasto)
Pozostalosci
- Plotno na ramie 30x40 lub 40x50 cm
- Drewniana paleta lub papierowa jednorazowa
- Sciereczki, papier kuchenny (mnostwo)
- Fartuch lub stary T-shirt - olejne plamia
5 zasad pracy z olejem
- Fat over lean ("tlusto na chudo"). Pierwsze warstwy powinny byc rozcienczone terpentyna (chude), pozne warstwy zawierac wiecej oleju (tluste). Odwrocenie = pekanie farby po wyschnieciu.
- Pracuj od ciemnych ku jasnym, ale nie w jednej sesji. Pozostaw 24h miedzy warstwami dla porzadnego schniecia.
- Pedzle plukane w terpentynie + recznikiem. Wode olej odpycha - nie probuj.
- Wietrz pomieszczenie. Terpentyna i medium wydzielaja opary. Lepiej okno otwarte lub naturalne medium (linseed bez terpentyny).
- Cierpliwosc. Olejne nie zniosa pospiechu. Jeden obraz = 4-8 sesji rozlozone na 2-4 tygodnie.
Najczesciej zadawane pytania
Ile schna farby olejne?
Cienka warstwa: 1-3 dni (skin-dry). Pelne utwardzenie: 7-30 dni. Gruba warstwa impasto: do 6 miesiecy! Czyste oleje (linseed, walnut) schna szybciej niz medium z dodatkiem wosku. Niektore pigmenty (Titanium White) schna 2x dluzej niz inne (Burnt Umber).
Czy mozna malowac olejnym bez terpentyny?
Tak. Naturalne alternatywy: olej lniany (linseed oil), olej z orzecha (walnut oil), olej safflorowy. Sa wolniejsze ale bezpieczniejsze dla zdrowia. Polecamy dla osob malujÄ…cych w domowych pomieszczeniach bez wentylacji. Cena: 20-40 zl za 100 ml.
Jak czyscic pedzle po farbach olejnych?
1) Wytrzyj nadmiar farby recznikiem. 2) Plukaj w terpentynie (uzywaj rozcienczalnika do pedzli, nie tej z palety). 3) Umyj mydlem do pedzli (np. Marseille soap) pod cieplym kranem. 4) Przeschnij plasko, by spod naprestu wyciekla wilgoc. Dobre pedzle olejne sluzÄ… 10+ lat przy wlasciwej pielegnacji.
Czy olejne sa bezpieczne dla zdrowia?
Wlasciwie tak - nowoczesne farby olejne nie zawieraja olowia ani innych toksyn (te byly w farbach do lat 50.). Uwaga jednak na: terpentyne (opary), niektore pigmenty kadmowe (lekko toksyczne w surowej formie), olej lniany (latwopalny - mokre szmaty moga sie samozapalic, zawsze przechowuj w wodzie lub blaszanym pojemniku).
Jakie marki olejnych polecacie dla poczatkujacych?
Najlepsza relacja jakosc/cena: Royal Talens Van Gogh Oil (60-80 zl za zestaw 10 kolorow 20 ml). Wyzsza klasa: Rembrandt (Royal Talens). Najlepsza dla profesjonalistow: Old Holland, Schmincke Mussini, Sennelier. Sprawdz nasza kolekcje farb olejnych.
Jak dlugo trwa nauka malowania olejnym?
Pierwszy akceptowalny obraz: 2-4 miesiace regularnej praktyki (1 obraz w tygodniu). Sredni poziom: 1-2 lata. Profesjonalny realizm: 5-10 lat. Olejne sa bardziej wymagajace niz akryl, ale rezultaty sa proporcjonalnie pieknejsze. Klucz to cierpliwosc.
Czytaj dalej z naszego bloga
- Gerhard Richter - 3 style najdrozszego artysty
- 5 powodow dlaczego akryl zamiast oleju
- 12 podstawowych technik malarskich
- Najlepsze polaczenia kolorow
- Co oznaczaja oznaczenia na tubach farb
Twoj pierwszy obraz olejny
Zestaw startowy + 4 wieczory = pierwszy klasyczny obraz olejny. Wybierz prosty pejzaz lub martwa nature.
Ready to create?