Powrót do listy blogów

Techniki malarskie

Czy można malować farbami wodnymi na płótnie?

Czy można malować akwarelami na płótnie? Dlaczego papier akwarelowy jest idealnym podłożem (chłonność, gramatura, hot/cold press), wyzwania związane z pracą na klasycznym płótnie oraz jak zwiększyć chłonność za pomocą gesso.
Malowanie farbami akwarelowymi na płótnie malarskim

W skrócie: Czy można malować akwarelami na płótnie malarskim? Wyjaśniamy, dlaczego papier akwarelowy jest idealnym podłożem (chłonność, gramatura, hot-pressed/cold-pressed), jakie są wyzwania związane z pracą akwarelami na klasycznym płótnie oraz jak za pomocą gesso zwiększyć chłonność płótna do pracy farbami wodnymi.

Malowanie farbami akwarelowymi na płótnie malarskim

Czy jesteś miłośnikiem akwareli? Czy może malujesz techniką akwarelową? Czy kiedykolwiek przyszło Ci do głowy, aby pominąć typowe podłoże do akwareli i tworzyć na płótnie malarskim?

Akwarela na płótnie zamiast na papierze

Jeśli papier akwarelowy przestał Ci wystarczać, nie jesteś w tym odosobniony – wielu artystów szuka alternatyw, a płótno malarskie wydaje się kuszącą opcją. Często wynika to po prostu z chęci eksperymentowania i poszukiwania nowych efektów., ale niektóre powody mogą być takie, że akwarelę wykonaną na płótnie można od razu powiesić na ścianie jako gotowy obraz, bez konieczności oprawiania w szkło i ozdobną ramę, dzięki czemu praca wywiera zupełnie inne wrażenie. Unikalna struktura płótna może być również powodem, dla którego artysta chce pracować na nim farbami akwarelowymi.

Akwarela na papierze

Zanim przejdziemy do pytania, jak i czy w ogóle można pracować akwarelami na płótnie malarskim, warto przyjrzeć się, dlaczego papier jest najpopularniejszym podłożem do akwareli i co czyni go najbardziej odpowiednim dla tej techniki. Oczywiście mamy na myśli papier akwarelowy przeznaczony do tej techniki, ponieważ jak sami wiecie, papiery różnią się grubością, składem i sposobem wykonania, więc nie każdy będzie odpowiedni do akwareli, której główną cechą jest użycie dużej ilości wody.

Papier akwarelowy — podłoże do farb wodnych

Papiery do akwareli mogą być wykonane ręcznie (hand made) lub maszynowo – to pierwsza rzecz, po której można je odróżnić i która stanowi znaczącą różnicę w cenie. Następnie, jeśli jest to papier wyższej jakości (artist quality), będzie wykonany w 100% z bawełny i bezkwasowy, co jest cechą zapewniającą, że papier i Twoja praca na nim nie zżółkną z czasem.

Blok papieru do akwareli — struktura hot press

Grubość jest również istotna, ponieważ od niej zależy chłonność i to, jak papier zachowuje się po nałożeniu wody i farby – wszystkie papiery o gramaturze poniżej 300 g/m² muszą zostać przygotowane przed pracą (naciągnięte przy użyciu taśmy malarskiej), aby podczas pracy nie marszczyły się i nie utrudniały rozprowadzania farby. Kolejną ważną rzeczą jest struktura papieru i podczas zakupu należy zwrócić uwagę na oznaczenie hot-pressed/cold-pressed/rough, które zdradzi, czy papier ma niezwykle gładką/średnią/grubą strukturę.

Akwarela na płótnie

Na naszym rynku trudno znaleźć płótno specjalnie przygotowane do akwareli lub podkład przeznaczony do gruntowania płótna, na którym będziesz pracować farbami akwarelowymi. Podstawowym problemem w pracy na klasycznym płótnie malarskim może być brak chłonności, a z opisu papieru akwarelowego jasno wynika, że chłonność jest jedną z najważniejszych cech. Standardowe płótna gruntowane pod akryl lub olej nie mają takiej chłonności jak papier akwarelowy., więc nie będzie możliwe osiągnięcie takich samych rezultatów jak na papierze; na takim podłożu trzeba pracować zupełnie inaczej. Zdarzy się, że farba będzie potrzebowała znacznie więcej czasu na wyschnięcie, a co za tym idzie, będziesz musiał czekać dłużej, aby malować kolejną warstwą farby. Ponadto pigment z farby będzie słabo utrwalony na płótnie, ponieważ nie ma ono zdolności do „wchłonięcia” go i związania ze sobą, więc przy każdym kolejnym pociągnięciu pędzla po istniejącej warstwie farby będziesz przesuwać pigment, przez co kolory nie będą układać się w warstwy, lecz mieszać się ze sobą.

Praca akwarelą na płótnie malarskim

To wszystko oczywiście nie musi stanowić problemu, jeśli jesteś gotowy dostosować swój sposób pracy z akwarelą do możliwości płótna malarskiego. Niektóre z jego cech okażą się wadami, ale inne mogą być nawet korzystne (dzięki napięciu płótna nie będzie się ono marszczyć, jak może się to zdarzyć w przypadku cieńszych papierów, nie ma konieczności oprawiania obrazu w szkło i ramę, a ze względu na dłuższy czas schnięcia będziesz mieć dłuższą fazę otwartą na korekty).

Przygotowanie płótna gesso dla lepszej chłonności

Jeśli jesteś gotowy na eksperymenty i znalezienie sposobu na lepsze rezultaty, możesz poszukać specjalnych podkładów/produktów typu gesso, którymi należy pokryć płótno malarskie, aby zwiększyć jego chłonność i stworzyć podłoże podobne do papieru. Taki produkt zawiera więcej wypełniaczy (substancji proszkowych, które nadają masie gęstość) niż te klasyczne, przeznaczone na przykład do malowania farbami akrylowymi. Możesz również spróbować przygotować go samodzielnie, dodając do jednego z podkładów akrylowych/gesso wypełniacz w proszku, taki jak węglan wapnia (biała kreda) lub kaolin.


Najczęściej zadawane pytania

Czy można malować akwarelami na płótnie?

Można, ale z pewnymi dostosowaniami. Klasyczne płótno malarskie nie jest tak chłonne jak papier akwarelowy, więc farba schnie wolniej, a pigment słabiej się utrwala. Najlepsze rezultaty uzyskasz, jeśli przygotujesz płótno specjalnym gesso, które zwiększa chłonność.

Dlaczego papier jest najlepszym podłożem do akwareli?

Ponieważ chłonność jest kluczowa dla tej techniki, a papier akwarelowy jest specjalnie stworzony do wchłaniania dużej ilości wody. Wysokiej jakości papier wykonany jest w 100% z bawełny, bezkwasowy, dzięki czemu praca z czasem nie żółknie.

Co oznaczają oznaczenia hot-press, cold-press i rough?

Opisują one strukturę papieru: hot-pressed jest niezwykle gładki, cold-pressed ma średnią fakturę, a rough ma grubą strukturę.

Dlaczego cieńszy papier należy przykleić przed pracą?

Wszystkie papiery poniżej 300 g/m² marszczą się podczas pracy z dużą ilością wody. Przyklejając go do podłoża malarską taśmą samoprzylepną, zapobiegasz marszczeniu i utrudnianiu rozprowadzania farby.

Jak zwiększyć chłonność płótna do akwareli?

Pokryj płótno specjalnym gesso do akwareli lub samodzielnie dodaj wypełniacz w proszku (węglan wapnia, czyli białą kredę lub kaolin) do gesso akrylowego, aby uzyskać podłoże bardziej przypominające papier.

Czytaj dalej na naszym blogu

Wypróbuj akwarelę na nowym podłożu

Niezależnie od tego, czy stawiasz na klasyczny papier, czy wolisz eksperymenty na płótnie – odpowiednio przygotuj podłoże i daj się ponieść twórczości.

Ready to create?

Zobacz farby akwarelowe