Techniki malarskie
Kreatywne i niezwykłe połączenie – tusz i pastele olejne!
Krótko mówiąc: Odkryj fascynujące połączenie tuszu i pasteli olejnych. Ta prosta technika malarska pozwala na tworzenie efektownych prac bez względu na poziom umiejętności.
Jeśli spojrzymy na chemię, powiedzielibyśmy, że tusz (na bazie wody) oraz pastele olejne/woskowe (na bazie oleju i wosku) to dwie rzeczy, których w malarstwie nie da się łączyć, ponieważ „wzajemnie się odpychają”. Jednak to właśnie z ich niezgodności powstają bardzo interesujące dzieła.
Wierzymy, że ta technika przypomni Ci szkołę podstawową, ponieważ prawdopodobnie wszyscy przeszliście przez nią jako jedno z zadań na lekcjach plastyki. Może wtedy ta kombinacja Cię nie pociągała, bo była tylko kolejnym zadaniem na ocenę, ale na pewno zmienisz zdanie, gdy zobaczysz, ile możliwości kryje się za nałożeniem na siebie tych dwóch materiałów. Wspaniałe jest to, że stosunkowo szybko osiągniesz efektowne rezultaty i szczerze mówiąc – nie potrzebujesz do tego żadnego specjalnego talentu. To relaksująca i nietradycyjna technika, którą mogą zajmować się absolutnie wszyscy, bez względu na wiek czy umiejętności.
Czego będziesz potrzebować?
Papier – Do tej techniki wybierz grubszy papier lub nawet karton (180g/m² lub więcej). Nie jest niemożliwe pracowanie na cieńszym papierze, ale może się on podczas pracy pofalować lub pomarszczyć przy nakładaniu tuszu.
Farby – Jak już wspomnieliśmy, do tej techniki używa się pasteli olejnych lub kredek woskowych. Rezultaty będą takie same, chodzi tylko o to, co masz pod ręką. Profesjonaliści prawdopodobnie mają w swoich pracowniach pastele olejne, a ci z Was, którzy nie zajmują się malarstwem na co dzień, mogą znaleźć kredki woskowe w dziecięcych piórnikach.
Tusz – Zazwyczaj do tego celu używa się klasycznego czarnego tuszu na bazie wody, ale możesz go znaleźć również w innych kolorach i tworzyć różne kombinacje. Można również użyć temper, chociaż rezultaty są nieco inne i istnieje ryzyko, że warstwa tempery popęka.
Mydło w płynie
– Mydłem w płynie złagodzisz naturę tuszu oraz pasteli woskowych/olejnych. Jeśli spróbujesz nałożyć tusz na papier, na którym rysowałeś pastelami, tusz będzie uciekał i zbierał się w kropelki. Jeśli jednak dodasz do tuszu bardzo małą ilość mydła w płynie (jedno naciśnięcie pompki na ilość tuszu potrzebną do pokrycia formatu A4), nałożysz go znacznie łatwiej i nie pozostaną niepokryte miejsca.
Pędzle – Potrzebujesz jednego pędzla do nakładania tuszu – wybierz płaski z syntetycznym włosiem i niezbyt wąski, aby móc szybko pokryć powierzchnię papieru (co najmniej 1,5 – 2 cm szerokości). Warto mieć pod ręką również większy pędzel z miękkim włosiem, którym będziesz podczas rysowania usuwać zdrapane kawałki tuszu.
Narzędzie do wydrapywania
– Może to być drewniany patyczek z ostrymi końcami, pusta kredka techniczna, a nawet najmniejsze śrubokręty precyzyjne, nożyki do linorytu lub podobne narzędzia.
Kiedy masz już przygotowany materiał i przybory, zacznij realizację!

Pierwszym krokiem jest, jak pewnie już zgadłeś, pokrycie papieru kredkami woskowymi lub pastelami olejnymi. Będzie to całkiem relaksujące, ponieważ mówiąc „pokryć”, mamy na myśli to dosłownie – nie musisz zbytnio dbać o wygląd ani o to, jak rozłożysz kolory. Wybierz kilka barw dla spokojniejszych i bardziej eleganckich rysunków lub użyj wszystkich, które masz pod ręką, dla bardziej zabawnych dzieł. Staraj się, aby papier był całkowicie pokryty kolorami, bez żadnych wolnych miejsc, ponieważ jest to niezwykle ważne dla uzyskania udanego efektu.

Drugim krokiem jest zmieszanie tuszu z płynnym mydłem i nałożenie go na kolory. Mydło sprawi, że tusz będzie można równomiernie rozprowadzić pędzlem po papierze pokrytym pastelami woskowymi/olejnymi. Powierzchnia powinna być całkowicie zakryta, więc jeśli zdarzy się, że kolor będzie wyraźnie prześwitywał spod warstwy tuszu, poczekaj, aż pierwsza warstwa wyschnie, a następnie nałóż kolejną.

Trzeci krok następuje po całkowitym wyschnięciu warstw tuszu (jeśli jesteś niecierpliwy, możesz przyspieszyć suszenie suszarką, ale bez nadmiernego nagrzewania, aby kolory pod spodem się nie roztopiły). Nadchodzi czas na ostre narzędzia lub cokolwiek, co wybrałeś do wydrapywania. Kiedy będziesz drapać po powierzchni, tusz będzie usuwany, a pod nim ukażą się kolory.
Możesz delikatnie naszkicować projekt ołówkiem grafitowym, zanim zaczniesz drapać, aby czuć się pewniej. Ale nie martw się, jeśli gdzieś popełnisz błąd i zdrapiesz tusz tam, gdzie nie powinieneś – zawsze możesz go dodać, poczekać, aż wyschnie i kontynuować. Świetna zabawa również dla dzieci!
Jeszcze jedna rada. Idealnie jest, gdy gotowe dzieło oprawisz w ramę ze szkłem, ponieważ wierzchnia warstwa tuszu jest wrażliwa i powinna być chroniona. Poza tym dzieło będzie wyglądać lepiej i bardziej profesjonalnie.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego tusz i pastele olejne tak dobrze ze sobą współpracują?
Ich wzajemne odpychanie się wynika z różnic chemicznych między bazą wodną a olejną. Dzięki temu tusz nie pokrywa miejsc zabezpieczonych tłustym pastelem, tworząc unikalne kontrasty.
Jaki papier jest najlepszy do tej techniki?
Zalecamy stosowanie papieru o gramaturze minimum 180g/m². Grubszy arkusz zapobiega marszczeniu się pod wpływem wilgoci zawartej w tuszu.
Czy muszę używać profesjonalnych pasteli olejnych?
Nie jest to konieczne. Do tej techniki świetnie sprawdzą się również kredki woskowe, które dają bardzo zbliżony efekt wizualny.
Czy ta technika jest odpowiednia dla początkujących?
Zdecydowanie tak. To relaksująca metoda, która nie wymaga specjalistycznych umiejętności, a pozwala na uzyskanie spektakularnych rezultatów w krótkim czasie.
Czy tusz można zastąpić akwarelami?
Tak, akwarele również bazują na wodzie, więc technika oparta na odpychaniu tłustej warstwy pasteli będzie działać w sposób bardzo zbliżony.
Jakie inne techniki warto wypróbować po opanowaniu tuszu i pasteli?
Warto eksperymentować z mediami strukturalnymi, takimi jak pasta pękająca czy Butter Paste, które dodają pracom trójwymiarowości.
Czytaj dalej
- Farby olejne - kompletny przewodnik dla poczatkujacych (zestaw startowy + 5 zasad)
- Butter Paste - 3D kwiaty i tekstury na plotnie krok po kroku (technika + FAQ)
- Jak na delikatne przejścia akwarelowe: Prosty trik na wymarzone tła
- Mieszanie pasty pękającej z farbą akrylową: co się stanie, gdy złoto spotka się z bielą?
Gotowi do tworzenia?
Znajdź wszystko, czego potrzebujesz na kolejny projekt artystyczny.
Ready to create?