Świat sztuki i inspiracja
10 najlepszych filmow o artystach (Loving Vincent, Frida, Pollock + 7 innych)
W skrocie: 10 filmow o artystach, ktore kazdy milosnik sztuki powinien obejrzec. Od biografii (Loving Vincent, Frida, Mr. Turner) przez fabularne (Modigliani, Big Eyes) po dokumenty (Exit Through the Gift Shop, Marina Abramović). Idealne na deszczowy wieczor lub jako inspiracja przed wlasna sesja malarska. Wiekszosc dostepna na Netflix, HBO Max, Apple TV, Filmin lub VOD.
Sztuka filmowa o sztuce wizualnej to jeden z najlepiej zrobionych podgatunkow kina. Bo jak inaczej pokazac proces twórczy, mysli artysty, kontekst historyczny? Tylko film potrafi pokazac, jak Van Gogh widzial gwiezdziste niebo albo jak Rothko mialy z plotnem rozmowe trwająca godziny.
Te 10 filmow to nasza redakcyjna lista - kazdy z nich oferuje cos unikalnego. Niektore zachwyca technika filmowa (Loving Vincent w pelni malowany), inne emocjami (Frida o bólu Kahlo), trzecie filozofia (Marina Abramović o sile obecnosci).
10 filmow w kolejnosci chronologicznej
1. Loving Vincent (2017, rezyseria: Dorota Kobiela, Hugh Welchman)
Polski/brytyjski film w pelni malowany olejnym - kazda klatka to oryginalny obraz w stylu Van Gogha. 65,000 klatek malowanych przez 125 artystow przez 4 lata. Fabula: badanie okolicznosci smierci Vincenta van Gogha. Najsynniejszy polski film artystyczny ostatniej dekady. Dostepny: Netflix, Apple TV.
2. Frida (2002, rez. Julie Taymor, gra: Salma Hayek)
Biografia Fridy Kahlo - meksykanskiej malarki tworzacej autoportrety pod presja bolu fizycznego i emocjonalnego. Salma Hayek zostala nominowana do Oscara. Film pokazuje jej buntowniczosc, lewicowe poglady, mileka z Diego Rivera i Trockim. Najpiekniej wizualnie nakrecony film o malarstwie. Dostepny: HBO Max, Apple TV.
3. Mr. Turner (2014, rez. Mike Leigh)
O J. M. W. Turnerze - angielskim malarzu pejzazystym XIX wieku, prekursorze impresjonizmu. Timothy Spall w roli glownej (nagroda w Cannes). Film pokazuje ostatnie 25 lat jego zycia - ekscentrycznego, niedostepnego, ale niezwykle utalentowanego. Wolny ryt, kontemplacyjny. Dla milosników brytyjskiego pejzazu olejnego. Dostepny: Filmin, Apple TV.
4. Big Eyes (2014, rez. Tim Burton)
Historia Margaret Keane - amerykanskiej malarki znanej z portretow dzieci z ogromnymi oczami, ktorych malowanie przypisywal sobie jej maz Walter. Sad o autorstwo trwal 10 lat. Amy Adams (Margaret) i Christoph Waltz (Walter) sa fantastyczni. Film o sztuce, malzenstwie, autorytetach. Dostepny: Netflix, Apple TV.
5. Modigliani (2004, rez. Mick Davis)
Biografia Amedeo Modiglianiego - wloskiego malarza i rzezbiarza w Paryzu lat 1900-1920. Andy Garcia w roli glownej. Film skupia sie na konflikcie miedzy Modi a Picasso. Rzeczowe szczegoly z paryskiego srodowiska awangardy. Dostepny: Filmin, Apple TV.
6. Pollock (2000, rez. Ed Harris, gra: Ed Harris)
Biografia Jacksona Pollocka - amerykanskiego abstrakcyjnego ekspresjonisty, wynalazcy techniki "drip painting". Ed Harris dosłownie malowal kazdy obraz w filmie. Marcia Gay Harden zdobyla Oscara za role Lee Krasner (zona Pollocka, sama wybitna malarka). O alkohlizmie, geniuszu i destrukcji. Dostepny: Apple TV.
7. The Mill and the Cross (2011, rez. Lech Majewski)
Polski film inspirowany obrazem "Droga na Kalwarie" Pietera Bruegla Starszego (1564). Rutger Hauer, Charlotte Rampling, Michael York w obsadzie. Film "wchodzi" do obrazu Bruegla - 500 postaci, kostiumy XVI wiek, krajobraz flandryjski. Doswiadczenie wizualne unikatowe. Dostepny: Apple TV.
8. Marina Abramović: The Artist Is Present (2012, dokument)
O Marina Abramović - serbskiej performance artystce. Film pokazuje jej retrospektywe w MoMA (2010), gdzie przez 736 godzin siedziala naprzeciwko nieznanych ludzi, patrzac im w oczy. Najsynniejsza praca performance ostatniej dekady. Dostepny: HBO Max, Apple TV.
9. Exit Through the Gift Shop (2010, rez. Banksy)
Dokument o street art reżyserowany przez tajemniczego Banksyego. Glowny bohater Thierry Guetta dokumentuje wszystkich znanych street artystow, az sam staje sie "Mr. Brainwash". Film, ktory zakwestionowal co jest sztuka, a co marketingowa hochsztaplerka. Nominowany do Oscara. Dostepny: Apple TV, BBC iPlayer.
10. Maudie (2016, rez. Aisling Walsh, gra: Sally Hawkins)
O Maud Lewis - kanadyjskiej malarce naiwnej (folk art), ktora cierpiala na artritis i malowala male obrazy z kwiatami, kotami i zimowymi scenami w prowincjonalnej Nowej Szkocji. Film, ktory rozprasza, uciekam i lzy. Sally Hawkins nominowana do Golden Globe. Dostepny: Netflix, Apple TV.
Bonusowe propozycje (poza top 10)
- Klimt (2006) - John Malkovich jako Gustav Klimt
- Lust for Life (1956) - Kirk Douglas jako Van Gogh (klasyk!)
- Goya in Bordeaux (1999) - hiszpanski film o Francisco Goya
- The Square (2017) - szwedzka satyra o sztuce wspolczesnej
- Final Portrait (2017) - Geoffrey Rush jako Giacometti
Najczesciej zadawane pytania
Gdzie ogladac filmy o sztuce w Polsce?
Netflix: Loving Vincent, Big Eyes, Maudie. HBO Max: Frida, Marina Abramović. Apple TV: wszystkie z tej listy (do wynajecia). Filmin: Mr. Turner, Modigliani, The Mill and the Cross. Player.pl, VOD.pl: czasowe dostepnosci. YouTube: niektore starsze (Lust for Life) za darmo legalnie.
Ktore filmy najlepsze dla dzieci/mlodziezy?
Loving Vincent (8+) - wizualnie fascynujace, lekko surrealne. Big Eyes (12+) - latwa fabula, dobre dla mlodszych. Maudie (10+) - emocjonalne, ale bez przemocy. Pollock NIE (alkoholizm, sceny dorosle). Frida 16+ (sceny seksualne i polityczna brutalnosc).
Czy te filmy sa wiarygodne historycznie?
W roznym stopniu. Najwierniejszy: Mr. Turner (drobiazgowa rekonstrukcja). Bardzo wierne: Frida, Pollock, Maudie. Luzno oparte na faktach: Loving Vincent (smiertelnosc Vincenta to interpretacja), Modigliani. Czysta fikcja: The Mill and the Cross (artystyczna interpretacja obrazu).
Ktory film najlepiej pokazuje proces tworczy?
Loving Vincent - bo SAM film jest dzielem malarstwa (65,000 olejnych klatek). Pollock - Ed Harris dosłownie maluje w kazdej scenie. Mr. Turner - dlugie ujecia jak Turner miesza farby i komponuje pejzaz. Marina Abramović - dokument o procesie tworzenia performance (nie malarstwa).
Czy planujecie podobne listy?
Tak, w przyszłosci planujemy "10 ksiazek o artystach", "10 dokumentow o sztuce wspolczesnej", "10 podcastow o malarstwie". Zapisz sie do naszego newslettera (link na dole strony) by otrzymywac powiadomienia.
Jakie inne aktywnosci kreatywne polecacie po obejrzeniu tych filmow?
Po Loving Vincent - sprobuj malowac akrylem w stylu Van Gogha (impasto, jaskrawe kolory, charakterystyczne pociagniecia). Po Pollock - pouring art. Po Mr. Turner - akwarela pejzazowa. Sprawdz nasz poradnik o technikach malarskich dla inspiracji.
Czytaj dalej z naszego bloga
- Najslynniejsze dziela Picassa
- Andy Warhol - biografia i dziela
- Gerhard Richter - 3 style
- Najdrozsze obrazy na swiecie
- Tajny jezyk malarstwa
Wybierz pierwszy film dzis wieczorem
Sugerujemy Loving Vincent - polski film, ktory zachwyca technika i emocjami. 95 minut zachwytu.
Ready to create?